Λήμνος: Οι λαξευτοί Πελασγικοί τάφοι και η στήλη των Καμινίων – Ένα εκπληκτικό mini ντοκιμαντέρ του Hiking Lemnos!!

Ένα διαφορετικό, μοναδικής σημασίας βίντεο παρουσιάζει σήμερα το κανάλι “Hiking adventures – Hiking Lemnos / Πεζοπορικές περιπέτειες – Πεζοπορία στη Λήμνο”, αναδεικνύοντας μια λιγότερο γνωστή αλλά εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πτυχή της ιστορίας του νησιού. Πρόκειται για ένα mini ντοκιμαντέρ που καταγράφει και μας ξεναγεί στους εντυπωσιακούς λαξευτούς Πελασγικούς τάφους και στην περίφημη Στήλη των Καμινίων ένα ταξίδι στα αρχαία μυστικά της Λήμνου μέσα από την προσωπική έρευνα, το πάθος και την αγάπη του Γιώργου Κιουρανάκη για τον τόπο του.

Η ιδιαίτερη αξία του βίντεο έγκειται όχι μόνο στις εικόνες και την αφήγηση, αλλά και στην τεκμηρίωση που το συνοδεύει. Παρότι ο δημιουργός του δεν είναι ιστορικός ή αρχαιολόγος, μελετά με σεβασμό και προσήλωση πλήθος βιβλίων και πηγών, και καταφέρνει να παρουσιάσει με σαφήνεια και γλαφυρότητα την ιστορική σημασία των αρχαιολογικών αυτών θέσεων. Η προσπάθειά του είναι κάτι παραπάνω από μια απλή πεζοπορική περιπέτεια, είναι μια πράξη πολιτισμικής καταγραφής, μια προσφορά στη συλλογική μνήμη του τόπου.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

Το  το κανάλι “Hiking adventures – Hiking Lemnos / Πεζοπορικές περιπέτειες – Πεζοπορία στη Λήμνο” αναφέρει: Καταρχάς να ξεκινήσω λέγοντας πως δεν είμαι ιστορικός ούτε και αρχαιολόγος. Η αγάπη για τον τόπο μου με κάνει να διαβάζω,να μαθαίνω και να αναζητώ την ιστορία του.

Μέσα από αυτό το βίντεο θέλω να σας δείξω ένα μικρό μέρος από την μεγάλη ιστορία της Λήμνου.

Θα σας παρουσιάσω τα τρία σημεία που βρίσκονται οι λαξευτοί Πελασγικοί τάφοι στην ευρύτερη περιοχή των Καμινίων αλλά και την ιστορία της στήλης των Καμινίων που βρέθηκε στην περιοχή.

Όλες τις πληροφορίες τις άντλησα από πολλά και διάφορα βιβλία που αναφέρουν και αναλύουν την ιστορία της περιοχής συγκεκριμένα αλλά και της Λήμνου.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

-Η Λήμνος και τα χωριά της (Θεώδορος Μπελίτσος)
-Ταξιδιωτικα και γεωγραφικά κείμενα για τη Νήσο Λήμνο (15ος-20ος αιώνας) (Βασιλική Τουρπτσόγλου)
-Το χρονικό της Λήμνου (Δημήτρης Πλάντζος)

Η περίφημη πελασγική Στήλη βρέθηκε γύρω στα 1885 στην πλαγιά του λόφου Σώκαστρο, βόρεια των Καμινίων, στη θέση Άγιος Αλέξανδρος, περίπου 50 μέτρα ανατολικότερα από το σημερινό εξωκλήσι.

Η Στήλη αυτή, η οποία παλιότερα αναφέρεται ως «Καμινία Λίθος», είναι μια ορθογώνια πλάκα από πωρόλιθο με διαστάσεις 95×40 εκ. και πάχος 14 εκ. Πάνω της απεικονίζεται ένας πολεμιστής, με δόρυ και ασπίδα και φέρει χαραγμένες δύο επιγραφές. Προφανώς πρόκειται για επιτύμβια στήλη.

Πρώτοι επιστήμονες που είδαν και παρουσίασαν το αρχαίο αυτό μνημείο ήταν οι Cousin και Durrbach της γαλλικής αρχαιολογικής σχολής Αθηνών, το 1886. Το 1887 έγραψε γι’ αυτήν ο ιατρός, λόγιος και αρχαιολάτρης Β. Αποστολίδης (1827-1911) στην Αλεξάνδρεια. Στη συνέχεια τα ίχνη της Στήλης χάθηκαν ως το 1905. Τα χρόνια αυτά την κατείχε ο εύπορος Λήμνιος αρχαιολάτρης και ευεργέτης του νησιού Ιωάννης Παντελίδης, ο οποίος την είχε θάψει στον κήπο του σπιτιού του στη Μύρινα, καθώς είχε γίνει διάσημη και περιζήτητη και την αναζητούσαν οι οθωμανικές αρχές. Μετά το θάνατό του, ο γιος του, ο Οδυσσεύς Παντελίδης, επίσης λόγιος και αρχαιόφιλος, την φυγάδευσε μυστικά στην Αλεξάνδρεια και το 1905, έπειτα από υπόδειξη του Αργύριου Μοσχίδη, την δώρισε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών, όπου βρίσκεται σήμερα, μέσω του λόγιου ιατρού Βασίλειου Αποστολίδη, ώστε να μην εκτεθεί ο ίδιος. Γι’ αυτό στην πινακίδα του μουσείου σημειώνεται ως: ΔΩΡΟΝ ΤΟΥ ΙΑΤΡΟΥ Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΟΥ, αν και ήταν κοινώς γνωστό από τότε ότι την είχε δωρίσει ο Οδ. Παντελίδης, όπως επισημαίνουν άλλωστε οι εφημερίδες της εποχής.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

Μετά τους δύο Γάλλους αρχαιολόγους, δεκάδες γλωσσολόγοι, επιγραφολόγοι και ερασιτέχνες ερευνητές είχαν ασχοληθεί με τις επιγραφές της Στήλης και είχαν γράψει σχετικές μελέτες, χωρίς να καταφέρουν να αποκρυπτογραφήσουν το νόημά τους. Όλοι συμφωνούν, ότι το αλφάβητο είναι ελληνικό αιολικού τύπου, ότι είναι γραμμένες βουστροφηδόν, ότι έχουν χαρακτήρα επιτύμβιο, προς τιμή του εικονιζόμενου πολεμιστή και ότι η γλώσσα τους είναι των Τυρρηνών Πελασγών, παλιών κατοίκων του νησιού, η οποία ήταν συγγενική της ετρουσκικής. Σχετικά με την ηλικία της Στήλης, έχει επικρατήσει η άποψη πως γράφτηκε στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ. και πιθανόν σχετίζεται με τις αμυντικές επιχειρήσεις των Πελασγών της Λήμνου. Η έρευνα συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
(Υπάρχουν θεωρίες που συνδέουν τους Ετρούσκους με τους Πελασγούς, υποστηρίζοντας ότι οι Ετρούσκοι μπορεί να προέρχονται από τους Πελασγούς που μετανάστευσαν στην Ιταλία, αλλά αυτό είναι ένα θέμα που παραμένει υπό συζήτηση)

Σώκαστρο: Κατά πάσα πιθανότητα εδώ υπήρχε κάποιο αρχαίο οχυρό. «Εσώκαστρον» είναι ο τόπος που περιβάλλεται από κάστρο. Από την κορυφή του είναι ορατή η θάλασσα τόσο προς τα ανατολικά, όπου βρίσκονται οι παραλίες Ξεσπάσματα και Μόλος, όσο και προς τα ΝΑ, όπου βρίσκεται το ακρωτήρι Βρόσκοπος και η παραλιακή Πολιόχνη. Εξασφάλιζε καλή εποπτεία και αποκλείεται ο αιφνιδιασμός σε ενδεχόμενη εχθρική επίθεση, δεδομένης και της απόστασης από τη θάλασσα, που ξεπερνά τα 30 λεπτά με τα πόδια.

Επίσης, ο λόφος προσφέρεται για οχύρωση. Η βορινή και η ανατολική πλευρά του είναι απότομες μόνο από νότια και δυτικά είναι βατός. Ως τις αρχές του 20ού αιώνα ήταν ορατά ακόμα τα κατάλοιπα του οχυρού, όπως αναφέρει ο βρετανός περιηγητής F.L.W. Sealy που επισκέφτηκε τα Καμίνια το 1917 (σ. 171). Σήμερα δεν είναι εμφανές κάποιο κάστρο, ούτε ερείπιά του. Διακρίνονται, όμως, στις τροχαλιές και στις πεζούλες, στη νότια πλευρά του λόφου, μεγάλες λαξεμένες πέτρες, οι οποίες αποτέλεσαν έτοιμο οικοδομικό υλικό και προέρχονται προφανώς από το αλλοτινό κάστρο.

1ος Το πιο επιβλητικό μνημείο πάνω στο λόφο βρίσκεται στην δυτική πλευρά του, είναι τέσσερις μεγάλοι τάφοι, σκαμμένοι ο ένας δίπλα στον άλλο στην κορυφή ενός μεγάλου βράχου από τραχείτη. Οι τάφοι δίνουν την εντύπωση μνημείου.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

2ος είναι ο Λαξευτός τάφος σε βίνα, της πελασγικής εποχής δίπλα στον αγροτικό δρόμο ανατολικά του χωριού, στη θέση “Μπαλήμπαχτσέ”.

3ος λαξευτός τάφος βρίσκεται στην περιοχή “Γούρναρος”, ένα ταφικό μνημείο που έχει σκαλιστεί σε βράχο σε ύψος 5μ., είναι της πελασγικής περιόδου και βρίσκεται νότια του χωριού σε απόσταση 1,5 χλμ.