Hiking Lemnos: Στις απάτητες γωνιές της Λήμνου – Πεζοπορία στο εντυπωσιακό ακρωτήριο του Μούρτζεφλου! (βίντεο)

Μια από τις πιο άγριες, απόκρημνες αλλά και φορτισμένες ιστορικά γωνιές της Λήμνου μας συστήνει ξανά η ομάδα του Hiking Adventures / Hiking Lemnos, ταξιδεύοντας μας μέσα από τις εικόνες της στο βορειοδυτικότερο ακρωτήρι του νησιού τον Μούρτζεφλο.

Εκεί όπου το Αιγαίο ανοίγεται ορθάνοιχτο και το βλέμμα πιάνει πιάτο από τη Σαμοθράκη και το Σεργίτσι μέχρι τον Άθω και τον Άη Στράτη, στέκουν σιωπηλοί μάρτυρες μιας άλλης εποχής.

Το ακρωτήριο χρωστά το όνομά του σε μια από τις πιο δραματικές φιγούρες της Βυζαντινής Ιστορίας τον Αλέξιο Ε΄ Δούκα, γνωστότερο ως «Μούρτζουφλο». Ήταν ο προτελευταίος Βυζαντινός αυτοκράτορας πριν από την πρώτη Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους της Δ΄ Σταυροφορίας το 1204. Γόνος της περιφανούς αριστοκρατικής οικογένειας των Δουκών και —σύμφωνα με αρκετές πηγές— τρισέγγονος του Αλέξιου Α΄ Κομνηνού από την πλευρά της μητέρας του, απέκτησε το προσωνύμιο «Μούρτζουφλος» εξαιτίας των πυκνών, ανασηκωμένων φρυδιών του.

Πώς συνδέθηκε όμως με τη Λήμνο; Όπως καταγράφουν οι ερευνητές Τάσος Καψιδέλης και Σίμος Κομνηνός, όταν ο Μούρτζουφλος εκθρονίστηκε και αναγκάστηκε να διαφύγει δια θαλάσσης προς τη Θράκη, πέρασε από το νησί. Έμεινε για λίγο στον Κάσπακα, αλλά όταν ανοίχτηκε στο πέλαγος, μια έντονη θαλασσοταραχή ανάγκασε το πλοίο του να βρει καταφύγιο στον απάνεμο όρμο του ακρωτηρίου. Από τότε, η περιοχή έμεινε να φέρει το όνομά του, ενώ μέχρι και σήμερα στη λαϊκή παράδοση των ντόπιων επιβιώνουν ιστορίες για τον «Πρίγκιπα Μούρτζο» που διέμεινε για ένα διάστημα στη χερσόνησο.

Στο ύψωμα του ακρωτηρίου (σε υψόμετρο περίπου 110 μέτρων) υπήρχε κατά το παρελθόν οχυρωματικός οικισμός  ένα μικρό κάστρο ή καστέλι. Η στρατηγική του θέση ήταν καταλυτική, λειτουργούσε ως παρατηρητήριο για ολόκληρη τη δυτική Λήμνο, προειδοποιώντας εγκαίρως το νησί για την προσέγγιση εχθρικών στόλων ή πειρατών.

Η ύπαρξη του φρουρίου δεν είναι απλός τοπικός θρύλος, αλλά επιβεβαιώνεται από πληθώρα ιστορικών πηγών και χαρτών. 

• Buondelmonti, Bordone, Porcacchi, Rosachio, Boschini, Piacenza, Coronelli, Dapper και Choiseul-Gouffier.

• Στα τέλη του 18ου αιώνα, ο Frieseman περιγράφει ένα οχυρό πάνω στον βράχο με βαθιά νερά κατάλληλα για αγκυροβόληση, ενώ ο Melot σημειώνει τα ερείπια του φρουρίου το 1775.

• Το 1873, ο Γερμανός αρχαιολόγος Conze (GE), παρατηρώντας την περιοχή με τηλεσκόπιο, διέκρινε λιθοδομές και κτίσματα που του φάνηκαν μεσαιωνικής κατασκευής.

(Στοιχεία αντλούνται από τις μελέτες «Τα κάστρα της Λήμνου» του Κωνσταντίνου Ν. Κοντέλλη και «Ταξιδιωτικά και γεωγραφικά κείμενα για τη νήσο Λήμνο (15ος-20ος αιώνας)» της Βασιλικής Τουρτσόγλου).

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

Περπατώντας στην περιοχή, η εικόνα που αντικρίζει κανείς είναι αποκαλυπτική. Κατά μήκος της διαδρομής συναντά κανείς πάνω από 15 παλιές πέτρινες μάντρες δείγμα πως αυτή η σημερινή απομονωμένη γωνιά της Λήμνου έσφυζε άλλοτε από αγροτοκτηνοτροφική ζωή.

Στην κορυφή του λοφίσκου, κοντά στο εξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη, τα σημάδια του κάστρου είναι πλέον διακριτικά πεσμένες λιθοδομές, ογκόλιθοι στη σειρά που μαρτυρούν την παλιά περιμετρική τοιχοποιία και τμήματα που πιθανότατα οριοθετούσαν την πύλη εισόδου.

Παρά τη φθορά του χρόνου, η άγρια ομορφιά του τοπίου και η πανοραμική θέα στο πέλαγος ανταμείβουν κάθε πεζοπόρο που αποφασίζει να φτάσει μέχρι το βορειοδυτικότερο άκρο του νησιού….

Δείτε το βίντεο της ομάδας του Hiking Adventures / Hiking Lemnos