Η ευλογία να ζεις σε Λέσβο και Λήμνο: Η νέα μελέτη που τις βάζει στις λιγότερο κλιματικά ευάλωτες περιοχές

Μια νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2026 φέρνει τη Λέσβο και τη Λήμνο σε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα θέση στον κλιματικό χάρτη της Ελλάδας. Στην ανάλυση 52 περιοχών της χώρας, η ενιαία στατιστική περιοχή «Lesvos–Limnos» κατατάσσεται στην κατηγορία χαμηλότερης σχετικής ευαλωτότητας, μαζί με αρκετές ακόμη κυρίως νησιωτικές και παράκτιες περιοχές.

Η έρευνα, με τίτλο «From climate vulnerability to climate governance: a multi-hazard framework for adaptation planning – evidence from Greece and implications for climate-sensitive regions», δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Political Science και επιχειρεί κάτι περισσότερο από μια απλή αποτύπωση θερμοκρασιών.

Οι ερευνητές εξέτασαν ταυτόχρονα δημογραφικούς και οικονομικούς παράγοντες, την έκθεση σε πλημμύρες, την εμφάνιση πολύ υψηλών θερμοκρασιών και τις μετεωρολογικές συνθήκες που ευνοούν τις δασικές πυρκαγιές. Στόχος ήταν να δημιουργηθεί μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το πόσο ευάλωτη είναι κάθε περιοχή απέναντι σε διαφορετικές εκφάνσεις της κλιματικής πίεσης.

Για τις κλιματικές παραμέτρους χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα της περιόδου 2010–2023, ενώ η μελέτη αξιοποίησε στοιχεία ERA5 και επίσημες ευρωπαϊκές και διεθνείς βάσεις δεδομένων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο μετρήθηκε η έκθεση στην ακραία ζέστη. Οι επιστήμονες υπολόγισαν τον μέσο ετήσιο αριθμό θερινών ημερών, από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο, κατά τις οποίες η μέγιστη θερμοκρασία ξεπερνούσε τους 35 βαθμούς Κελσίου.

Παράλληλα, για τον κίνδυνο πυρκαγιάς χρησιμοποιήθηκε ο δείκτης Angstrom Fire Danger Index, ο οποίος συνδυάζει τη θερμοκρασία του αέρα με τη σχετική υγρασία και αποτυπώνει τις μετεωρολογικές συνθήκες που μπορούν να ευνοήσουν την εκδήλωση και εξάπλωση πυρκαγιών.

Στη συνέχεια οι ερευνητές δημιούργησαν δύο βασικούς δείκτες. Τον Climate Vulnerability Index (CVI), που αποτυπώνει τη βασική ευαλωτότητα μιας περιοχής με βάση δημογραφικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά, και τον Multi-Hazard Vulnerability Index (MHVI), στον οποίο ενσωματώνονται επιπλέον η ακραία ζέστη και ο κίνδυνος πυρκαγιάς.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

Από τον συνδυασμό των δύο δεικτών οι 52 περιοχές της Ελλάδας χωρίστηκαν σε τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες.

Η Λέσβος–Λήμνος βρέθηκε στην κατηγορία «Relatively Resilient – Lower Relative Vulnerability», δηλαδή στις περιοχές όπου τόσο η βασική ευαλωτότητα όσο και η πολυπαραγοντική κλιματική ευαλωτότητα παρέμειναν κάτω από το όριο που έθεσαν οι ερευνητές.

Στην ίδια κατηγορία κατατάσσονται, μεταξύ άλλων, η Χίος, η Ικαρία–Σάμος, το Ηράκλειο, το Ρέθυμνο, τα Χανιά, το Λασίθι, η Κέρκυρα, η Ζάκυνθος, η Χαλκιδική, η Εύβοια και τμήματα της Αττικής.

Συνολικά 24 από τις 52 περιοχές της χώρας εντάχθηκαν σε αυτή την ομάδα. Οι ίδιοι οι επιστήμονες επισημαίνουν μάλιστα ότι σε αυτήν βρίσκονται πολλές νησιωτικές και παράκτιες περιοχές της Ελλάδας.

Το αποτέλεσμα για τη Λέσβο και τη Λήμνο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αλλά χρειάζεται σωστή ανάγνωση.

Η μελέτη δεν λέει ότι τα δύο νησιά δεν απειλούνται από την κλιματική αλλαγή, ούτε ότι έχουν μικρό κίνδυνο πυρκαγιών, λειψυδρίας ή άλλων ακραίων φαινομένων. Πρόκειται για σχετική κατάταξη: συγκρίνει τις ελληνικές περιοχές μεταξύ τους με βάση συγκεκριμένους δείκτες και συγκεκριμένη μεθοδολογία.

Μάλιστα, το ίδιο το επιστημονικό άρθρο τονίζει ότι το όριο που χρησιμοποιήθηκε για να διαχωριστούν οι περιοχές υψηλότερης και χαμηλότερης ευαλωτότητας δεν αποτελεί ένα παγκόσμιο ή απόλυτο όριο κλιματικού κινδύνου.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

Υπάρχει και ακόμη ένας σημαντικός περιορισμός για τη Λέσβο. Η ανάλυση δεν εξετάζει ξεχωριστά κάθε σημείο του νησιού. Για κάθε περιοχή NUTS3 χρησιμοποιήθηκε ένα γεωγραφικό κεντρικό σημείο για την άντληση των κλιματικών δεδομένων. Αυτό σημαίνει ότι οι μεγάλες τοπικές διαφοροποιήσεις ενός νησιού όπως η Λέσβος — από τα περισσότερο δασωμένα τμήματα έως τις ξηρότερες περιοχές της δυτικής πλευράς — δεν αποτυπώνονται με την ανάλυση που θα έδινε μια μελέτη πολύ υψηλότερης χωρικής ανάλυσης

Επιπλέον, η συγκεκριμένη έκδοση του μοντέλου επικεντρώνεται κυρίως στην ακραία ζέστη και στον κίνδυνο δασικών πυρκαγιών, μαζί με την πλημμυρική έκθεση και τους κοινωνικοοικονομικούς δείκτες. Δεν ενσωματώνει ακόμη παράγοντες όπως η ξηρασία, η λειψυδρία, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας ή οι παράκτιες πλημμύρες. Οι ίδιοι οι ερευνητές αναφέρουν αυτούς τους παράγοντες ως πεδία που μπορούν να προστεθούν σε μελλοντικές εφαρμογές του μοντέλου.

Αυτό ακριβώς κάνει και το αποτέλεσμα ιδιαίτερα χρήσιμο αντί για καθησυχαστικό.

Η Λέσβος και η Λήμνος εμφανίζονται σήμερα, με τα συγκεκριμένα δεδομένα και σε σχέση με τις υπόλοιπες περιοχές της Ελλάδας, σε μια συγκριτικά ευνοϊκότερη θέση. Η επιστημονική εισήγηση για τέτοιες περιοχές, όμως, δεν είναι η αδράνεια.

Για τις περιοχές χαμηλότερης σχετικής ευαλωτότητας οι ερευνητές προτείνουν πρόληψη, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό ανθεκτικότητας και περιοδική περιβαλλοντική παρακολούθηση, ώστε το σημερινό συγκριτικό πλεονέκτημα να μη χαθεί όσο μεταβάλλεται το κλίμα.

Και αυτή ίσως είναι η ουσιαστικότερη ανάγνωση για τη Λέσβο: το γεγονός ότι βρίσκεται σήμερα στη σχετικά καλύτερη πλευρά του κλιματικού χάρτη της Ελλάδας δεν αποτελεί λόγο εφησυχασμού, αλλά ευκαιρία να προετοιμαστεί πριν οι πιέσεις γίνουν μεγαλύτερες.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

Πηγη lesvosnews.net