Μαρμαρίτες Λήμνου – Οι πίτες των Φώτων για να φιλέψετε τους καλικάντζαρους!

Κάθε χρόνο αναβιώνει στην Κω  και στην Λήμνο ένα πολύ παλιό έθιμο!

Οι κάτοικοι τηρώντας την παράδοση, ετοιμάζουν την παραμονή των Θεοφανείων ένα πολύ αγαπημένο γλυκό που φτιάχνουν από αλεύρι και νερό σε στρογγυλά κομμάτια και ψήνουν σε θερμαινόμενο μάρμαρο – παλαιότερα σε φωτιές στις πλατείες, τώρα πλέον με την οικογένεια στα σπίτια -.

Το σερβίρουν ζεστό με μέλι και κανέλλα σε συγγενείς και φίλους με την πίστη πως οι ευχές τους για την νέα χρονιά θα πραγματοποιηθούν.

Ένα είδος λαλαγγίτας που έψηναν και ψήνουν οι νοικοκυρές στη Λήμνο την παραμονή των Φώτων πάνω σε πέτρα για να τις πάρουν τα καλικατζαράκια και να μη μπουν στο υπόλοιπο σπίτι.

Φτιάχνουν χυλό από αλεύρι, νερό και προζύμι, και το αφήνουν να φουσκώσει όλη νύχτα. Το πρωί μετά την εκκλησία ανάβουν το τζάκι και βάζουν πάνω στην πυροστιά ένα πλακί (βαριά πέτρα που αντέχει στη θερμοκρασία ) να κάψει. Παίρνουν ένα κουτάλι και ρίχνουν λίγο λίγο το χυλό, δημιουργώντας μικρά πιτάκια, τις μαρμαρίτες.

Τις αφήνουν όσο να στεγνώσει καλά η ζύμη κι όπως οι καλικάντζαροι τρέχουν να σωθούν από τον Αγιασμό ανοίγουν τις τρύπες πάνω στις μαρμαρίτες . Όταν είναι έτοιμες τις τοποθετούν σε πιάτα και τις ραντίζουν με μούστο.

Κάποια πιάτα τα μοιράζουν σε σπίτια στο χωριό τα υπόλοιπα τα κρατούν για την οικογένεια η για να κεράσουν τις μπαντατσούδες, που το βράδυ θα περάσουν από τα σπίτια να πουν το τραγούδι.

Η λαϊκή παράδοση λέει πως :

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

“Oι καλικάντζαροι έρχονται στη γη και ενοχλούν τους ανθρώπους τις νύχτες από την παραμονή των Χριστουγέννων μέχρι τα Θεοφάνεια. Ανεβαίνουν στη γη και τα Θεοφάνεια που επιστρέφουν, βλέπουν το δέντρο που προσπαθούσαν να κόψουν όλο τον χρόνο ακέραιο, άκοπο. Και πάλι από την αρχή ,κόβουν, έρχονται τα Χριστούγεννα κλπ..

Συχνάζουν συνήθως στους μύλους, στις γέφυρες, στα ποτάμια και στα τρίστρατα (μεγάλα μονοπάτια) όπου παραμονεύουν τη νύχτα και φεύγουν με το τρίτο λάλημα του πετεινού.

Τις νύχτες του δωδεκαήμερου μπαίνουν στα σπίτια από τις καπνοδόχους, αρπάζουν ρούχα, σκορπούν το αλεύρι ή την τέφρα από το τζάκι .Γι’ αυτό τα τζάκια εκείνες τις μέρες είναι αναμμένα με πολύ φωτιά, γιατί οι καλικάντζαροι φοβούνται τη φωτιά”