Αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων στρατοπέδων για στέγαση: Στο τραπέζι και η Λήμνος

Σε πολλά νησιά της χώρας και η Λήμνος δεν αποτελεί εξαίρεση το ζήτημα της στέγασης δεν είναι απλώς δύσκολο είναι καθημερινός πονοκέφαλος. Για τις οικογένειες των στρατιωτικών, των εκπαιδευτικών, των γιατρών και των ανθρώπων που υπηρετούν σε νευραλγικά σημεία της ακριτικής Ελλάδας, η εξεύρεση σπιτιού σε προσιτή τιμή μοιάζει όλο και περισσότερο με μαραθώνιο.

Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει βάλει μπρος ένα ευρύ στεγαστικό πρόγραμμα με στόχο να αξιοποιήσει εγκαταλελειμμένα στρατόπεδα και ανενεργά ακίνητα, μετατρέποντάς τα σε σύγχρονες κατοικίες. Το πλάνο περιλαμβάνει διαμερίσματα σε διάφορες περιοχές της χώρας, με έμφαση στα νησιά και την παραμεθόριο, τα οποία προορίζονται για στρατιωτικούς και το πολιτικό προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων.

Παράλληλα, σχεδιάζεται η παραχώρηση εκτάσεων ή η χρήση ανενεργών στρατοπέδων, ώστε να δημιουργηθούν νέοι οικιστικοί κόμβοι, με προδιαγραφές που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των στελεχών που καλούνται να υπηρετούν σε απομακρυσμένες ή “δύσκολες” περιοχές.

Η Λήμνος, με τη στρατηγική της σημασία, τη συνεχή στρατιωτική παρουσία και τις αυξημένες ανάγκες για στέγαση, δεν μπορεί παρά να περιλαμβάνεται στις περιοχές που δικαιούνται άμεση προτεραιότητα. Οι οικογένειες των στρατιωτικών που μετατίθενται στο νησί συχνά δυσκολεύονται να βρουν κατοικία, ειδικά κατά τη θερινή περίοδο, όταν τα διαθέσιμα σπίτια “εξαφανίζονται” λόγω Airbnb και εποχιακής εκμετάλλευσης.

Σύμφωνα με σχετικό ρεπορτάζ του Πρώτου Θέματος,  με το οικιστικό πρόγραμμα των Ενόπλων Δυνάμεων, οι στρατιωτικές κατοικίες θα κατασκευαστούν σε 4 φάσεις, ενώ οι δύο πρώτες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, περιλαμβάνοντας την κατασκευή 1.059 διαμερισμάτων. Από αυτά, 121 έχουν ήδη παραδοθεί, με το συνολικό κόστος για το πρώτο κύμα στρατιωτικών κατοικιών να ανέρχεται στα 100 εκατ. ευρώ.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

• ■ 215 διαμερίσματα στα νησιά του Νοτιοανατολικού Αιγαίου (Λέρος, Κως, Τήλος, Ρόδος Κάρπαθος, Καστελόριζο και Αγαθονήσι).
• ■ 224 διαμερίσματα στο Βορειοανατολικό Αιγαίο (Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Ικαρία, Σάμος,).
• ■ 285 διαμερίσματα στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη (Ξάνθη, Κομοτηνή, Ορεστιάδα, Διδυμότειχο, Σουφλί, Αλεξανδρούπολη και Σαμοθράκη).
• ■ 39 διαμερίσματα στη Στερεά Ελλάδα (Σκύρος).
• ■ 10 διαμερίσματα στην Κεντρική Μακεδονία (Θεσσαλονίκη).
• ■ 36 διαμερίσματα στη Θεσσαλία (Λάρισα).
• ■ 26 διαμερίσματα στην Πελοπόννησο (Αραξος, Καλαμάτα).
• ■ 224 διαμερίσματα στην Αττική.

Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του υπουργείου Εθνικής Αμυνας, τα περισσότερα από τα παραπάνω οικήματα θα παραδοθούν προς χρήση στα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων μέσα στο καλοκαίρι του 2026, καθώς οι συνθήκες που αντιμετωπίζουν κατά τη διαδικασία των μεταθέσεων είναι πρωτοφανείς. Η έλλειψη στέγασης ακόμη και για υψηλόβαθμα στελέχη έχει οδηγήσει, ιδίως σε νησιά του Βορείου Αιγαίου, αξιωματικούς των Ενόπλων Δυνάμεων να νοικιάζουν κάποιο ακίνητο μέχρι τα τέλη Μαΐου και στη συνέχεια να αναγκάζονται να στεγαστούν οπουδήποτε καταφέρουν, καθώς τα ακίνητα που τους φιλοξενούν τους χειμερινούς μήνες διατίθενται προς τουριστική χρήση.

Οι συνθήκες μάλιστα για τους στρατιωτικούς είναι ακόμη πιο δυσχερείς σε σχέση με τους εκπαιδευτικούς, καθώς το σχολικό έτος ολοκληρώνεται νωρίς το καλοκαίρι, επιτρέποντας στους αναπληρωτές να επιστρέψουν στις εστίες τους, όχι όμως και τα αξιόμαχα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων. Υπό αυτό το πρίσμα, στην τρίτη και τέταρτη φάση του προγράμματος προβλέπεται η κατασκευή συνολικά 1.000 ακόμη διαμερισμάτων, από τα οποία 560 νέα διαμερίσματα στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.

Εξαγγελία
Ο ορίζοντας υλοποίησης και των 1.000 νέων κατοικιών είναι ο Σεπτέμβριος του 2027, με τον υπουργό Εθνικής Αμυνας Νίκο Δένδια να εξαγγέλλει στα μέσα της εβδομάδας την κατασκευή ακόμη 600 νέων κατοικιών στο Στρατόπεδο Ζιάκα, στη Δυτική Θεσσαλονίκη, έως το 2028, οι οποίες θα φιλοξενήσουν αρχικά στρατιωτικούς και ακολούθως πολίτες για την ανακούφιση του στεγαστικού προβλήματος.

«Σημαντική προτεραιότητα -για να μην πω η πρώτη προτεραιότητα της Ατζέντας 2030- είναι η διασφάλιση καλύτερων μισθών και καλύτερων συνθηκών ζωής για το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων της πατρίδας μας», τόνισε σχετικά ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, συμπληρώνοντας πως το οικιστικό πρόγραμμα των Ενόπλων Δυνάμεων στις πρώτες του φάσεις θα «ολοκληρωθεί πάρα πολύ σύντομα, το καλοκαίρι του 2026, σε λιγότερο από 12 μήνες από σήμερα».

Σημειωτέον ότι το υπουργείο Εθνικής Αμυνας προτίθεται να παραχωρήσει το 15% των παραπάνω κατοικιών σε δημόσιους λειτουργούς, δηλαδή σε γιατρούς, εκπαιδευτικούς και υγειονομικούς, οι οποίοι αδυνατούν λόγω κόστους να υπηρετήσουν σε ακριτικές ή νησιωτικές περιοχές, βιώνοντας τα τελευταία χρόνια ένα αδιέξοδο.

Η λύση
Η έλλειψη στέγης άλλωστε έχει προβληματίσει κεντρικά την κυβέρνηση, καθώς πέρα από τις υπό ανέγερση στρατιωτικές κατοικίες, τη λύση της κοινωνικής κατοικίας προωθεί το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας στο νομοσχέδιό του που συζητείται αυτές τις ημέρες στη Βουλή με αντικείμενο την «Κοινωνική Αντιπαροχή». «Ανοίγουμε τον δρόμο για την Κοινωνική Μίσθωση, θεμελιώνουμε βιώσιμη στεγαστική πολιτική», δήλωσε σχετικά η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου στη συζήτηση του νομοσχεδίου στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής, καθώς στο άρθρο 32 αυτού προβλέπεται για πρώτη φορά η σύμπραξη ανάμεσα στο υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και στο Πεντάγωνο για την αύξηση του οικιστικού αποθέματος.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

Με αυτόν τον τρόπο θα αξιοποιηθούν τα ανενεργά στρατόπεδα των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς το Πεντάγωνο θα αναλάβει την κατασκευή των κατοικιών, ενώ το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας τη χρηματοδότηση του έργου. Από την αξιοποίηση των ανενεργών στρατοπέδων, το 25% των κοινωνικών κατοικιών προβλέπεται να δοθεί για τις στεγαστικές ανάγκες των στρατιωτικών, ενώ το υπόλοιπο 75% θα διατεθεί για κοινωνικές κατοικίες.

Οι πόροι
Επιπλέον, η υλοποίηση του έργου θα πραγματοποιηθεί μέσα από προγραμματικές συμβάσεις και με τη διάθεση τόσο εθνικών όσο και -κυρίως- ευρωπαϊκών πόρων με τη συμβολή του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Από πλευράς του, το υπουργείο Εθνικής Αμυνας θα εκπονεί τις μελέτες, όπως και θα αναλαμβάνει τις διαγωνιστικές διαδικασίες, την εκτέλεση και την επίβλεψη των έργων, διατηρώντας παράλληλα την κυριότητα του οικοπέδου και του κτιρίου. Στις προγραμματικές αυτές συμβάσεις θα ορίζεται ακόμη και ο χρόνος παραχώρησης, ο οποίος θα κυμαίνεται από 2 έως 4 γενιές, με τους υπολογισμούς των δύο υπουργείων να απαριθμούν περίπου 1.000 κατοικίες ανά επένδυση.