Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εκπονεί περιοδικά (ανά 2, 3 ή 4 χρόνια, ανάλογα με τα αποτελέσματα για κάθε παραλία) αναλύσεις των κολυμβητικών υδάτων στις ακτές της Ελλάδας.

Η σχετική Οδηγία 76/176/ΕΟΚ, η οποία εφαρμοζόταν στη χώρα μας μέχρι το 2010, περιοριζόταν στη χρήση της περιοδικής παρακολούθησης συγκεκριμένων μικροβιολογικών παραμέτρων στα νερά, ως αποκλειστικού εργαλείου για την τεκμηρίωση της καταλληλότητας των υδάτων για κολύμβηση. Η γενικότερη κατάσταση του χερσαίου τμήματος τόσο ως προς τις δραστηριότητες που επιτελούνται όσο και ως προς την επάρκεια των μέτρων αποτροπής της απόρριψης ρυπαντικών φορτίων, που δυνητικά μπορεί να επηρεάσουν την ποιότητα των υδάτων, δεν συνυπολογίζονταν.

Την αδυναμία αυτή θεραπεύει η κατάρτιση του Μητρώου Ταυτοτήτων των υδάτων κολύμβησης (περίπου 1.700 ακτές σε όλην τη χώρα), έργο που εκπονήθηκε από την τ. Ειδική Γραμματεία Υδάτων, νυν Γενική Γραμματεία Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατ’ εφαρμογή της Οδηγίας 2006/7/ΕΚ. Το Μητρώο Ταυτοτήτων υδάτων κολύμβησης επικαιροποιείται και ενημερώνεται σε συνεργασία με τις Διευθύνσεις Υδάτων των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων.

Στόχος του Μητρώου Ταυτοτήτων των υδάτων κολύμβησης της Ελλάδας είναι η περιγραφή και παρουσίαση των βασικών χαρακτηριστικών των ακτών, η αναγνώριση των πηγών ρύπανσης που ενδέχεται να επηρεάσουν την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης και η αξιολόγηση του μεγέθους των επιπτώσεων. Το Μητρώο Ταυτοτήτων υδάτων κολύμβησης αποτελεί οδηγό για την επιλογή των κατάλληλων μέτρων αντιμετώπισης των επιπτώσεων της μόλυνσης στα ύδατα κολύμβησης και επιτρέπει την αποτελεσματικότερη διαχείριση των αντίστοιχων πόρων.

Διαδραστικός χάρτης 14 ακτών στην Λήμνο: Ποιότητα υδάτων – Αποτελέσματα Δειγματοληψίας

Στον ιστότοπο για το Μητρώο Ταυτοτήτων των υδάτων κολύμβησης της Ελλάδας μπορεί ο καθένας να εντοπίσει την παραλία που τον ενδιαφέρει και να πληροφορηθεί αναλυτικά τι έδειξαν οι αναλύσεις της θαλάσσιας περιοχής.

Ας δούμε για 14 καταχωρημένες παραλίες της Λήμνου τι αναφέρει:

Ταυτότητα Υδάτων Κολύμβησης: Άγιος Ιωάννης

Η παραλία του Αγίου Ιωάννη βρίσκεται στα δυτικά παράλια της Λήμνου, σε απόσταση 6 χλμ. βόρεια της Μύρινας και έμπροσθεν του οικισμού Κάσπακα στον Όρμο Κάσπακα. Η κολυμβητική ακτή αποτελεί παράλιο τμήμα ενός ανοιχτού κόλπου, μήκους 920 μέτρων. Η παραλία έχει μήκος 620 μ., μέσο πλάτος 15 μ. με νοτιοδυτικό προσανατολισμό. Τόσο η παράκτια ζώνη όσο και ο θαλάσσιος πυθμένας αποτελούνται από άμμο με βότσαλα, ενώ στα άκρα της παρατηρούνται ηφαιστειακά βράχια. Η παρόχθια ζώνη είναι φυσική με σποραδική βλάστηση από αλμυρίκια. Τα κολυμβητικά ύδατα στα πρώτα μέτρα έχουν κανονικό βάθος και η κλίση του πυθμένα είναι ήπια (σε μέση απόσταση 280μ. από την ακτή το βάθος εκτιμάται στα 5μ.). Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται οδικώς μέσω του περιφερειακού δρόμου από τη Μύρινα. Η παραλία είναι οργανωμένη στο νοτιοανατολικό τμήμα της και διαθέτει υποδομές όπως ντους, αποδυτήρια, ομπρέλες, ξαπλώστρες και καλάθια απορριμμάτων για την εξυπηρέτηση των λουομένων. Οι ανάγκες των επισκεπτών εξυπηρετούνται από εστιατόρια, αναψυκτήρια και ξενοδοχειακά καταλύματα που υπάρχουν ανάντη του δρόμου που διέρχεται κατά μήκος της ακτής. Ο μέγιστος αριθμός λουομένων εκτιμάται σε 400 άτομα. Επί της ακτής καταλήγουν τρία ρέματα, και στο νοτιοανατολικό άκρο της έχει διαμορφωθεί ένας φυσικός χώρος ελλιμενισμού μικρών σκαφών. Η άμεση περιοχή της ακτής χαρακτηρίζεται από φυσική φρυγανική βλάστηση με διάσπαρτη οικιστική δόμηση και καλλιέργειες.

Υδρολογικά, μετεωρολογικά χαρακτηριστικά

Το μέσο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης στην περιοχή είναι 513 mm, με το μέγιστο και το ελάχιστο μηνιαίο ύψος να είναι αντίστοιχα 246,6mm και 0,0mm. (Ε.Μ.Υ. Μετεωρολογικός Σταθμός Λήμνου, έτη 1971-2002). H επικρατέστερη διεύθυνση ανέμου είναι η βορειοανατολική, ακολουθούμενη από βόρεια και νότια με μικρή ή μέση ένταση (Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2001). Η μέση μηνιαία θερμοκρασία της ατμόσφαιρας κατά την κολυμβητική περίοδο είναι 23^oC, με τη μέγιστη μηνιαία θερμοκρασία να καταγράφεται κατά το μήνα Ιούλιο και να είναι της τάξης των 28^oC(Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2004).

Σημειώνεται ότι η ακτή, εξαιτίας του προσανατολισμού και της μορφολογίας της είναι προστατευμένη από τους επικρατέστερους ανέμους. Γενικώς, δεν παρατηρούνται ισχυρά ρεύματα ή έντονα φαινόμενα με παλίρροιες.

Πιέσεις

Εκβολές ποταμών, ρεμάτων-εκβάλλοντες αγωγοί

Επί της ακτής εκβάλλουν τρία ρέματα διαλείπουσας ροής. Σε περιπτώσεις έντονης βροχόπτωσης, τα ρέματα δυνητικά μεταφέρουν ρυπαντικό φορτίο από την ευρύτερη περιοχή η οποία χαρακτηρίζεται από καλλιέργειες και φυσική βλάστηση. Λόγω της ήπιας αγροτικής δραστηριότητας, η πιθανή επιβάρυνση στην ποιότητα των υδάτων κολύμβησης εκτιμάται ως ιδιαίτερα περιορισμένη.

Λοιπές πηγές

Την ακτή επισκέπτεται καθημερινά πλήθος παραθεριστών μέσω καϊκιών. Ο αυξημένος αριθμός των καϊκιών που επισκέπτεται την ακτή αποτελεί δυνητική πηγή ρύπανσης των υδάτων μέσω των απορρίψεων από τα σκάφη καθώς και πιθανών διαρροών από σκάφη με ελλιπή συντήρηση. Στην παραλία επιτρέπονται τα κατοικίδια ζώα, ο αριθμός και η συχνότητα παρουσίας των οποίων δεν εκτιμάται ότι μπορεί να επιβαρύνει την ακτή.

Αποτελέσματα επιτόπιας επίσκεψης

Κατά την επί τόπου επίσκεψη στην παραλία, δεν εντοπίστηκε η ύπαρξη λαδιών ή πίσσας, παρά μόνο μικρή ποσότητα οικιακών απορριμμάτων στο βόρειο τμήμα της ακτής. Γενικώς, τα ύδατα ήταν διαυγή και καθαρά.

Ευτροφισμός

Στα κολυμβητικά ύδατα δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά ραγδαίας ανάπτυξης αλγών ή φυτοπλαγκτόν. Επιπλέον, τα ύδατα της ακτής κολύμβησης δεν επηρεάζονται από την απορροή ρυπαντικών φορτίων των κύριων θρεπτικών συστατικών αζώτου και φωσφόρου, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλγών και ευνοούν την εξέλιξη ευτροφικών φαινομένων. Ακόμα, η θέση της ακτής (ανοιχτός κόλπος) εξασφαλίζει ικανοποιητικό ρυθμό ανανέωσης των υδάτων, με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση δυσμενών συνθηκών για την εμφάνιση του φαινόμενου του ευτροφισμού. Τα κολυμβητικά ύδατα της ακτής είναι, υπό κανονικές συνθήκες διαυγή και καθαρά κάτι που συνδέεται με χαμηλή παρουσία φυτοπλαγκτόν. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται χαμηλός βαθμός επικινδυνότητας ανάπτυξης μακροφυκών και φυτοπλαγκτόν στην ακτή.

Διερεύνηση έκτακτων συνθηκών

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των ανέμων και της βροχόπτωσης για την περιοχή, κατά την κολυμβητική περίοδο δεν εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα και, επομένως, δεν αναμένεται ιδιαίτερη επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής από μεταφορά ρύπων ή απορροή ομβρίων λόγω ισχυρών ανέμων.

Μέτρα αντιμετώπισης

Σε περίπτωση έκτακτου περιστατικού ρύπανσης των υδάτων ή επιβάρυνσης του περιβάλλοντος της ακτής κολύμβησης, ενεργοποιείται μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης για την πρόληψη και την ασφάλεια των λουομένων. Ο αρμόδιος φορέας διαχείρισης τέτοιων καταστάσεων είναι ο Δήμος Λήμνου.
Στις επανορθωτικές ενέργειες περιλαμβάνονται:

• Ενημέρωση του κοινού για την ρύπανση και την εκτιμώμενη διάρκεια αυτής.
• Έκδοση απόφασης προσωρινής διακοπής της κολύμβησης (εάν κριθεί απαραίτητο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες).
• Συνέχιση της παρακολούθησης των υδάτων, σύμφωνα με το αντίστοιχο πρόγραμμα παρακολούθησης που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Οδηγίας 2006/7/Ε.Κ., και λήψη πρόσθετου δείγματος, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι το περιστατικό έχει λήξει. Σε περίπτωση που το πρόγραμμα παρακολούθησης προβλέπει λήψη δείγματος στην περίοδο εμφάνισης της βραχυπρόθεσμης ρύπανσης, το δείγμα αυτό μπορεί να εξαιρεθεί και να αντικατασταθεί από ένα πρόσθετο δείγμα, το οποίο θα ληφθεί 7 ημέρες μετά την εξάλειψη του φαινομένου

Γενικά συνιστάται η αποφυγή κολύμβησης εντός των λιμανιών, των μόνιμων αγκυροβολίων και των ναυπηγείων, 200 μ. εκατέρωθεν από τα στόμια εκβολής των αγωγών εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, στις εκβολές αγωγών ομβρίων υδάτων μετά από έντονη βροχόπτωση, καθώς και στις εκβολές ρεμάτων συνεχούς ροής.

Ταυτότητα Υδάτων Κολύμβησης: Αυλώνας

Η παραλία Αυλώνας βρίσκεται στα δυτικά παράλια της Λήμνου, βόρεια της κωμόπολης της Μύρινας στον Όρμο Κάσπακα. Η κολυμβητική ακτή αποτελεί παράλιο τμήμα ενός ανοιχτού κόλπου 1χλμ.. Η παραλία καταλαμβάνει το σύνολο του κόλπου, μέσο πλάτος 15μ., με δυτικό προσανατολισμό. Τόσο η παράκτια ζώνη όσο και ο θαλάσσιος πυθμένας είναι αμμώδεις. Η παράκτια ζώνη είναι φυσική και εμφανίζεται σποραδική βλάστηση από αλμυρίκια. Τα κολυμβητικά ύδατα στα πρώτα μέτρα είναι αβαθή με ήπια κλίση του πυθμένα (σε μέση απόσταση 200μ. από την ακτή το βάθος εκτιμάται στα 5μ.). Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται οδικώς μέσω του κεντρικού παραλιακού δρόμου της Μύρινας προς τα Λιμενάρια. Ένα μικρό τμήμα της παραλίας είναι οργανωμένο και διαθέτει υποδομές όπως ομπρέλες, ξαπλώστρες, κάδους και καλάθια απορριμμάτων. Επιπλέον, στην παραλία παρέχεται η δυνατότητα άσκησης αθλητικών δραστηριοτήτων και ενοικίασης ιστιοπλοϊκού εξοπλισμού. Οι ανάγκες των επισκεπτών εξυπηρετούνται από αναψυκτήρια και ξενοδοχειακά καταλύματα που υπάρχουν επί και πλησίον της ακτής. Ο μέγιστος αριθμός των λουομένων εκτιμάται σε 200 άτομα. Στο βόρειο άκρο της ακτής εκβάλλει το ρέμα Αυλώνας που είναι μόνιμης ροής. Η άμεση περιοχή της ακτής αποτελείται από διάσπαρτη οικιστική δόμηση και περιλαμβάνει ξενοδοχειακά καταλύματα, παραθεριστικές κατοικίες. Επίσης ανάντη του βόρειο άκρου της ακτής υπάρχει το εργοστάσιο παραγωγής και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας του νησιού.

Ποιότητα κολυμβητικών υδάτων

Η παραλία Αυλώνας αναγνωρίσθηκε ως ακτή κολύμβησης το έτος 2018 και έκτοτε παρακολουθείται στο πλαίσιο των ετησίων προγραμμάτων παρακολούθησης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων, τα οποία πραγματοποιούνται με ευθύνη του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Από το 2010, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων για τις κολυμβητικές περιόδους πραγματοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2006/7/ΕΚ και με συναξιολόγηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης των τελευταίων ετών.

Υδρολογικά, μετεωρολογικά χαρακτηριστικά

Σημειώνεται ότι η ακτή, εξαιτίας του προσανατολισμού και της μορφολογίας της είναι προστατευμένη από τους επικρατέστερους ανέμους. Γενικώς, δεν παρατηρούνται ισχυρά ρεύματα ή έντονα φαινόμενα με παλίρροιες.

Πιέσεις

Αποτελέσματα επιτόπιας επίσκεψης

Κατά την επί τόπου επίσκεψη στην παραλία δεν εντοπίστηκε ύπαρξη πίσσας, λαδιών και επιφανειοδραστικών ουσιών (αφροί) στην ακτή ή στα νερά. Γενικώς, τα ύδατα κολύμβησης ήταν διαυγή και καθαρά.

Ευτροφισμός

Αν και το ρηχό βάθος των υδάτων αποτελεί ευνοϊκό παράγοντα για την εμφάνιση του φαινόμενου του ευτροφισμού, η θέση της ακτής (εντός ανοιχτού κόλπου) εξασφαλίζει ικανοποιητικό ρυθμό ανανέωσης των υδάτων και περιορίζει τον κίνδυνο εμφάνισης του φαινομένου του ευτροφισμού. Επιπλέον, τα ύδατα της ακτής κολύμβησης δεν επηρεάζονται από την απορροή ρυπαντικών φορτίων των κύριων θρεπτικών συστατικών αζώτου και φωσφόρου, τα οποία συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλγών και ευνοούν την εξέλιξη φαινομένων ευτροφισμού. Ακόμη, στα κολυμβητικά ύδατα της ακτής δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά ραγδαίας ανάπτυξης αλγών ή φυτοπλαγκτόν και υπό κανονικές συνθήκες είναι διαυγή και καθαρά κάτι που συνδέεται με χαμηλή παρουσία φυτοπλαγκτόν. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται χαμηλός βαθμός επικινδυνότητας ανάπτυξης μακροφυκών και φυτοπλαγκτόν στην ακτή.

Διερεύνηση έκτακτων συνθηκών

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των ανέμων και της βροχόπτωσης για την περιοχή, κατά την κολυμβητική περίοδο δεν εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα και, επομένως, δεν αναμένεται ιδιαίτερη επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής από μεταφορά ρύπων ή απορροή ομβρίων λόγω ισχυρών ανέμων.

Μέτρα αντιμετώπισης

Αναφορικά με τη λειτουργία του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής της ΔΕΗ, οι αρμόδιες αρχές μεριμνούν για την τήρηση των Περιβαλλοντικών Όρων σχετικά με τη διάθεση των παραπροϊόντων και των λυμάτων τους. Επιπλέον, για τη μείωση του φορτίου θρεπτικών που απορρέει στην παράκτια περιοχή και προέρχεται από γεωργικές δραστηριότητες συνιστάται η εφαρμογή των αρχών του Κώδικα Ορθής Γεωργικής Πρακτικής, η οποία έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση των εφαρμοζόμενων ποσοτήτων λιπασμάτων.

Ταυτότητα Υδάτων Κολύμβησης: Ζεματάς

Η παραλία του Ζεματά (ή αλλιώς Εβγάτης) βρίσκεται στα νότια παράλια της Λήμνου, περίπου 5 χλμ. νοτιοανατολικά της Μύρινας, εντός του όρμου του Αγίου Παύλου. Η κολυμβητική ακτή αποτελεί το παράλιο τμήμα ενός ανοιχτού κόλπου μήκους 1.300 μέτρων. Η ακτή καταλαμβάνει το σύνολο του κόλπου, έχει μέσο πλάτος 30μ. και νότιο προσανατολισμό. Τόσο η παράκτια ζώνη όσο και ο πυθμένας είναι αμμώδεις ενώ στα άκρα παρατηρούνται βράχια. Η παρόχθια ζώνη είναι φυσική χωρίς παρεμβάσεις και στο όριό της εμφανίζονται αμμοθίνες, ποώδης σκληρόφυλλη βλάστηση και αλμυρίκια. Τα κολυμβητικά ύδατα στα πρώτα μέτρα έχουν κανονικό βάθος και η κλίση του πυθμένα είναι ήπια (σε μέση απόσταση 400μ. από την ακτή το βάθος εκτιμάται στα 5μ.). Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται οδικώς μέσω περιφερειακού οδικού δικτύου από την Μύρινα ενώ υπάρχει και δημόσια συγκοινωνία. Η παραλία είναι οργανωμένη και διαθέτει WC, ντους, αποδυτήρια, ομπρέλες, ξαπλώστρες και καλάθια απορριμμάτων ενώ παρέχεται η δυνατότητα άσκησης θαλάσσιων δραστηριοτήτων. Οι ανάγκες των επισκεπτών καλύπτονται από εστιατόρια και αναψυκτήρια που υπάρχουν επί της ακτής και στην ανάντη περιοχή αυτής. O μέγιστος αριθμός λουομένων εκτιμάται σε 500 άτομα. Κατά μήκος της ακτής εκβάλουν τέσσερα ρέματα διαλείπουσας ροής. Η άμεση περιοχή της ακτής είναι φυσική και καλύπτεται με χαμηλή σκληρόφυλλη βλάστηση και μικρό ποσοστό καλλιεργήσιμων εδαφών. Επίσης, υπάρχουν λίγες διάσπαρτες παραθεριστικές κατοικίες.

Ποιότητα κολυμβητικών υδάτων

Η παραλία Ζεματάς αναγνωρίσθηκε ως ακτή κολύμβησης το έτος 2008 και έκτοτε παρακολουθείται στο πλαίσιο των ετησίων προγραμμάτων παρακολούθησης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων, τα οποία πραγματοποιούνται με ευθύνη του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Από το 2010, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων για τις κολυμβητικές περιόδους πραγματοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2006/7/ΕΚ και με συναξιολόγηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης των τελευταίων ετών.

Η ακτή έλαβε για το έτος 2014 το βραβείο της Γαλάζιας Σημαίας καλύπτοντας κριτήρια που, συμπληρωματικά με την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης και την καθαρότητα της ακτής, σχετίζονται με την οργάνωση της ακτής, την ασφάλεια των επισκεπτών και την προστασία της φύσης.

Υδρολογικά, μετεωρολογικά χαρακτηριστικά

Το μέσο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης στην περιοχή είναι 513 mm, με το μέγιστο και το ελάχιστο μηνιαίο ύψος να είναι αντίστοιχα 246,6mm και 0,0mm. (Ε.Μ.Υ. Μετεωρολογικός Σταθμός Λήμνου, έτη 1971-2002). H επικρατέστερη διεύθυνση ανέμου είναι η βορειοανατολική, ακολουθούμενη από βόρεια και νότια με μικρή ή μέση ένταση (Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2001). Η μέση μηνιαία θερμοκρασία της ατμόσφαιρας κατά την κολυμβητική περίοδο είναι 23^oC, με τη μέγιστη μηνιαία θερμοκρασία να καταγράφεται κατά το μήνα Ιούλιο και να είναι της τάξης των 28^oC(Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2004).

Σημειώνεται ότι η ακτή, εξαιτίας του προσανατολισμού και της μορφολογίας της είναι προστατευμένη από τους επικρατέστερους ανέμους και τους κυματισμούς. Επίσης, στην περιοχή δεν παρατηρούνται ισχυρά ρεύματα, ούτε έντονα φαινόμενα παλίρροιας.

 

Πιέσεις

Η κολυμβητική ακτή βρίσκεται σε φυσική περιοχή με περιορισμένη ανθρώπινη δραστηριότητα και δεν δέχεται έντονες πιέσεις που θα μπορούσαν να υποβιβάσουν την ποιότητά της.

 

Αποτελέσματα επιτόπιας επίσκεψης

 

Κατά την επί τόπου επίσκεψη στην παραλία δεν εντοπίστηκε ύπαρξη πίσσας, λαδιών και επιφανειοδραστικών ουσιών (αφροί) στην ακτή ή στα νερά. Γενικώς, τα ύδατα κολύμβησης ήταν διαυγή και καθαρά.

Ευτροφισμός

Η θέση της ακτής (εντός ανοιχτού κόλπου) σε συνδυασμό με το βάθος των υδάτων και τα επικρατούντα θαλάσσια ρεύματα στην περιοχή εξασφαλίζουν ικανοποιητικό ρυθμό ανανέωσης των υδάτων, με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση δυσμενών συνθηκών για την εμφάνιση του φαινόμενου του ευτροφισμού. Επιπλέον, τα ύδατα της ακτής κολύμβησης δεν επηρεάζονται από την απορροή ρυπαντικών φορτίων των κύριων θρεπτικών συστατικών αζώτου και φωσφόρου, τα οποία συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλγών και ευνοούν την εξέλιξη φαινομένων ευτροφισμού. Ακόμη, στα κολυμβητικά ύδατα της ακτής δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά ραγδαίας ανάπτυξης αλγών ή φυτοπλαγκτόν και υπό κανονικές συνθήκες είναι διαυγή και καθαρά κάτι που συνδέεται με χαμηλή παρουσία φυτοπλαγκτόν. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται χαμηλός βαθμός επικινδυνότητας ανάπτυξης μακροφυκών και φυτοπλαγκτόν στην ακτή.

Διερεύνηση έκτακτων συνθηκών

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των ανέμων και της βροχόπτωσης για την περιοχή, κατά την κολυμβητική περίοδο δεν εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα και επομένως, δεν αναμένεται ιδιαίτερη επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής από απορροές ομβρίων και μεταφορά ρύπων λόγω ισχυρών ανέμων.

Μέτρα αντιμετώπισης

Από την ανάλυση που προηγήθηκε δεν εντοπίστηκαν σημαντικές πηγές ρύπανσης, ούτε κατεγράφησαν ακραίες περιστάσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ποιότητα της ακτής κολύμβησης. Επί της παρούσας φάσης, και εφόσον οι συνθήκες στην ευρύτερη περιοχή δεν μεταβληθούν δραστικά δεν προκύπτει κίνδυνος εμφάνισης βραχυπρόθεσμης ή μακροπρόθεσμης ρύπανσης. Σε κάθε περίπτωση, εάν εμφανιστούν φαινόμενα ρύπανσης ο Δήμος Λήμνου θα προβεί στις ακόλουθες ενέργειες :

• Ενημέρωση του κοινού για την ρύπανση και την εκτιμώμενη διάρκεια αυτής.
• Έκδοση απόφασης προσωρινής διακοπής της κολύμβησης (εάν κριθεί απαραίτητο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες). Συνέχιση της παρακολούθησης των υδάτων, σύμφωνα με το αντίστοιχο πρόγραμμα παρακολούθησης που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Οδηγίας 2006/7/Ε.Κ., και λήψη πρόσθετου δείγματος, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι το περιστατικό έχει λήξει. Σε περίπτωση που το πρόγραμμα παρακολούθησης προβλέπει λήψη δείγματος στην περίοδο εμφάνισης της βραχυπρόθεσμης ρύπανσης, το δείγμα αυτό μπορεί να εξαιρεθεί και να αντικατασταθεί από ένα πρόσθετο δείγμα, το οποίο θα ληφθεί 7 ημέρες μετά την εξάλειψη του φαινομένου

Γενικά συνιστάται η αποφυγή κολύμβησης εντός των λιμανιών, των μόνιμων αγκυροβολίων και των ναυπηγείων, 200 μ. εκατέρωθεν από τα στόμια εκβολής των αγωγών εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, στις εκβολές αγωγών ομβρίων υδάτων μετά από έντονη βροχόπτωση, καθώς και στις εκβολές ρεμάτων συνεχούς ροής.

Ταυτότητα Υδάτων Κολύμβησης: Θάνος

Η παραλία Θάνους βρίσκεται στα νοτιοδυτικά παράλια της Λήμνου, 4χλμ. νοτιοανατολικά της Μύρινας έμπροσθεν του ομώνυμου οικισμού και εντός του ομώνυμου όρμου. Η κολυμβητική ακτή αποτελεί παράλιο τμήμα ανοιχτού κόλπου, μήκους 750 μέτρων. Η κολυμβητική ακτή καταλαμβάνει το σύνολο του κόλπου, και έχει μέσο πλάτος 30μ. με νότιο προσανατολισμό. Τόσο η παράκτια ζώνη όσο και ο θαλάσσιος πυθμένας αποτελούνται από άμμο, ενώ στα άκρα της παραλίας παρατηρούνται βράχια. Η παράκτια ζώνη είναι μερικώς τροποποιημένη λόγω των ξύλινων εξεδρών επί της ακτής, των κτισμάτων στο όριό της εμφανίζεται θαμνώδης βλάστηση. Τα κολυμβητικά ύδατα στα πρώτα μέτρα έχουν κανονικό βάθος και η κλίση του πυθμένα είναι ήπια (σε μέση απόσταση 290μ. από την ακτή το βάθος εκτιμάται στα 5μ.). Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται οδικώς μέσω του κεντρικού παραλιακού δρόμου από τη Μύρινα. Η παραλία είναι οργανωμένη και διαθέτει υποδομές εξυπηρέτησης λουομένων όπως ντους, αποδυτήρια, ομπρέλες, ξαπλώστρες, κάδους και καλάθια απορριμμάτων. Ακόμα, στην παραλία υπάρχει ναυαγοσωστική βάση και γήπεδο πετοσφαίρισης. Οι ανάγκες των επισκεπτών εξυπηρετούνται από εγκατεστημένους κινητούς χώρους για πρόχειρο φαγητό και τα αναψυκτήρια που υπάρχουν στο όριο της ακτής. Ο μέγιστος αριθμός λουομένων εκτιμάται σε 800 άτομα. Στο μέσο της ακτής και σε απόσταση 30 μ. από το θαλάσσιο μέτωπο καταλήγει ρέμα διαλείπουσας ροής. Η άμεση περιοχή της ακτής χαρακτηρίζεται από φυσική φρυγανική βλάστηση και καλλιέργειες, ενώ παρατηρούνται διάσπαρτες κατοικίες.

Ποιότητα κολυμβητικών υδάτων

Η παραλία Θάνος αναγνωρίσθηκε ως ακτή κολύμβησης το έτος 2010 και έκτοτε παρακολουθείται στο πλαίσιο των ετησίων προγραμμάτων παρακολούθησης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων, τα οποία πραγματοποιούνται με ευθύνη του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Από το 2010, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων για τις κολυμβητικές περιόδους πραγματοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2006/7/ΕΚ και με συναξιολόγηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης των τελευταίων ετών.

Η ακτή έλαβε για το έτος 2014 το βραβείο της Γαλάζιας Σημαίας καλύπτοντας κριτήρια που, συμπληρωματικά με την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης και την καθαρότητα της ακτής, σχετίζονται με την οργάνωση της ακτής, την ασφάλεια των επισκεπτών και την προστασία της φύσης.

Υδρολογικά, μετεωρολογικά χαρακτηριστικά

Το μέσο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης στην περιοχή είναι 513 mm, με το μέγιστο και το ελάχιστο μηνιαίο ύψος να είναι αντίστοιχα 246,6mm και 0,0mm. (Ε.Μ.Υ. Μετεωρολογικός Σταθμός Λήμνου, έτη 1971-2002). H επικρατέστερη διεύθυνση ανέμου είναι η βορειοανατολική, ακολουθούμενη από βόρεια και νότια με μικρή ή μέση ένταση (Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2001). Η μέση μηνιαία θερμοκρασία της ατμόσφαιρας κατά την κολυμβητική περίοδο είναι 23^oC, με τη μέγιστη μηνιαία θερμοκρασία να καταγράφεται κατά το μήνα Ιούλιο και να είναι της τάξης των 28^oC(Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2004).

Σημειώνεται ότι η ακτή, εξαιτίας του προσανατολισμού και της μορφολογίας της είναι προστατευμένη από τους επικρατέστερους ανέμους, με εξαίρεση τους νότιους. Γενικώς, δεν παρατηρούνται ισχυρά ρεύματα ή έντονα φαινόμενα με παλίρροιες.

Πιέσεις

Εκβολές ποταμών, ρεμάτων-εκβάλλοντες αγωγοί

Στο μέσο περίπου της ακτής εντοπίζεται η εκβολή του ρέματος διαλείπουσας ροής. Σε περιπτώσεις έντονης βροχόπτωσης, το ρέμα δυνητικά μεταφέρει ρυπαντικό φορτίο από την ευρύτερη περιοχή η οποία χαρακτηρίζεται από καλλιέργειες και φυσική βλάστηση. Το μεταφερόμενο φορτίο ενδέχεται να περιλαμβάνει συγκεντρώσεις θρεπτικών (κυρίως νιτρικών και φωσφορικών αλάτων) που προέρχονται από τα λιπάσματα και άλλων επικίνδυνων ουσιών που περιέχονται στα φυτοφάρμακα που εφαρμόζονται στις καλλιέργειες. Λόγω της ήπιας αγροτικής δραστηριότητας και της φυσικής βλάστησης, η πιθανή επιβάρυνση στην ποιότητα των κολυμβητικών υδάτων εκτιμάται ως ιδιαίτερα περιορισμένη.

Λοιπές πηγές

Η παραλία Θάνους είναι ιδιαίτερα δημοφιλής και κατά τους καλοκαιρινούς μήνες συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό λουομένων, η παρουσία των οποίων μπορεί να επιβαρύνει την ποιότητα των υδάτων της ακτής.

Αποτελέσματα επιτόπιας επίσκεψης

Κατά την επί τόπου επίσκεψη στην παραλία, δεν εντοπίστηκε η ύπαρξη λαδιών ή πίσσας ή στερεών απορριμμάτων. Εντούντοις, στο νότιο άκρο παρατηρήθηκε μικρή ποσότητα φυτικών εκβρασμάτων μακροφυκών. Γενικώς, τα ύδατα κολύμβησης ήταν διαυγή και καθαρά.

Ευτροφισμός

Στα κολυμβητικά ύδατα δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά ραγδαίας ανάπτυξης αλγών ή φυτοπλαγκτόν. Επιπλέον, τα ύδατα της ακτής κολύμβησης δεν επηρεάζονται από την απορροή ρυπαντικών φορτίων των κύριων θρεπτικών συστατικών αζώτου και φωσφόρου, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλγών και ευνοούν την εξέλιξη ευτροφικών φαινομένων. Ακόμα, η θέση της ακτής (ανοιχτός κόλπος) εξασφαλίζει ικανοποιητικό ρυθμό ανανέωσης των υδάτων, με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση δυσμενών συνθηκών για την εμφάνιση του φαινόμενου του ευτροφισμού. Τα κολυμβητικά ύδατα της ακτής είναι, υπό κανονικές συνθήκες διαυγή και καθαρά κάτι που συνδέεται με χαμηλή παρουσία φυτοπλαγκτόν. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται χαμηλός βαθμός επικινδυνότητας ανάπτυξης μακροφυκών και φυτοπλαγκτόν στην ακτή.

Διερεύνηση έκτακτων συνθηκών

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των ανέμων και της βροχόπτωσης για την περιοχή, κατά την κολυμβητική περίοδο δεν εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα και, επομένως, δεν αναμένεται ιδιαίτερη επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής από μεταφορά ρύπων ή απορροή ομβρίων λόγω ισχυρών ανέμων. Οι έκτακτες συνθήκες περιλαμβάνουν την συγκέντρωση αυξημένου αριθμού λουομένων.

Μέτρα αντιμετώπισης

Σε περίπτωση έκτακτου περιστατικού ρύπανσης των υδάτων ή επιβάρυνσης του περιβάλλοντος της ακτής κολύμβησης, ενεργοποιείται μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης για την πρόληψη και την ασφάλεια των λουομένων. Ο αρμόδιος φορέας διαχείρισης τέτοιων καταστάσεων είναι ο Δήμος Λήμνου.
Στις επανορθωτικές ενέργειες περιλαμβάνονται:

• Ενημέρωση του κοινού για την ρύπανση και την εκτιμώμενη διάρκεια αυτής.
• Έκδοση απόφασης προσωρινής διακοπής της κολύμβησης (εάν κριθεί απαραίτητο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες).
• Συνέχιση της παρακολούθησης των υδάτων, σύμφωνα με το αντίστοιχο πρόγραμμα παρακολούθησης που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Οδηγίας 2006/7/Ε.Κ., και λήψη πρόσθετου δείγματος, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι το περιστατικό έχει λήξει. Σε περίπτωση που το πρόγραμμα παρακολούθησης προβλέπει λήψη δείγματος στην περίοδο εμφάνισης της βραχυπρόθεσμης ρύπανσης, το δείγμα αυτό μπορεί να εξαιρεθεί και να αντικατασταθεί από ένα πρόσθετο δείγμα, το οποίο θα ληφθεί 7 ημέρες μετά την εξάλειψη του φαινομένου

Σχετικά με τον κίνδυνο ρύπανσης της θάλασσας από τη συγκέντρωση αυξημένου αριθμού λουομένων, αναρτώνται σε ευδιάκριτο σημείο μέτρα καλής συμπεριφοράς λουομένων, τα οποία περιλαμβάνουν την αποφυγή χρήσης αντηλιακού μισή ώρα πριν την είσοδο στο νερό και τη συστηματική χρήση των κάδων για την απόθεση απορριμμάτων. Αναφορικά με τη μείωση του φορτίου θρεπτικών που απορρέει στην παράκτια περιοχή και προέρχεται από γεωργικές δραστηριότητες συνιστάται η εφαρμογή των αρχών του Κώδικα Ορθής Γεωργικής Πρακτικής, η οποία έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση των εφαρμοζόμενων ποσοτήτων λιπασμάτων.

Γενικά συνιστάται η αποφυγή κολύμβησης εντός των λιμανιών, των μόνιμων αγκυροβολίων και των ναυπηγείων, 200 μ. εκατέρωθεν από τα στόμια εκβολής των αγωγών εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, στις εκβολές αγωγών ομβρίων υδάτων μετά από έντονη βροχόπτωση, καθώς και στις εκβολές ρεμάτων συνεχούς ροής.

Ταυτότητα Υδάτων Κολύμβησης: Κέρος

Η παραλία Κέρος βρίσκεται στα ανατολικά παράλια της Λήμνου, εντός του ομώνυμου όρμου και σε απόσταση 2χλμ. από τον οικισμό Καλλιόπη. Η κολυμβητική ακτή αποτελεί παράλιο τμήμα ενός κλειστού κόλπου, μήκους 5.150 μ.. Η παραλία καταλαμβάνει το σύνολο του κόλπου και έχει μέσο πλάτος 25 μ. με προσανατολισμό νοτιοανατολικό. Τόσο η παράκτια ζώνη όσο και ο θαλάσσιος πυθμένας είναι αμμώδεις με μικρά βότσαλα. Η παρόχθια ζώνη είναι φυσική και στο όριο της εμφανίζονται κρίνοι της θάλασσας, θαμνώδης σκληρόφυλλη βλάστηση και αμμοθίνες. Τα κολυμβητικά ύδατα στα πρώτα μέτρα είναι αβαθή και η κλίση του πυθμένα είναι ήπια (σε μέση απόσταση 800 μ. από την ακτή το βάθος εκτιμάται στα 5 μ.). Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται οδικώς μέσω περιφερειακού δρόμου. Το κεντρικό τμήμα της παραλίας είναι οργανωμένο και διαθέτει υποδομές όπως ντους, ομπρέλες, ξαπλώστρες και καλάθια απορριμμάτων για την εξυπηρέτηση των λουομένων. Η ακτή θεωρείται ιδανική για θαλάσσια αθλήματα (ιστιοπλοΐα, ιστιοσανίδα) λόγω των ανέμων που πνέουν στην περιοχή, ενώ παρέχεται η δυνατότητα ενοικίασης εξοπλισμού, καθώς επίσης γήπεδο πετοσφαίρισης. Οι ανάγκες των επισκεπτών καλύπτονται από αναψυκτήριο που υπάρχει επί της ακτής. Ο μέγιστος αριθμός λουομένων εκτιμάται σε 500 άτομα. Στο νότιο τμήμα της ακτής εκβάλλει ρέμα διαλείπουσας ροής, το οποίο πηγάζει από την Χορταρολίμνη της Λήμνου που βρίσκεται δυτικά. Η άμεση περιοχή της ακτής είναι φυσική και καλύπτεται με ποωλιβαδική βλάστηση ενώ μεγάλο τμήμα της περιοχής καταλαμβάνουν αλατούχες βαλτώδεις εκτάσεις. Το βόρειο άκρο της παραλίας αποτελεί φυσικό αγκυροβόλιο μικρών σκαφών.

Ποιότητα κολυμβητικών υδάτων

Η παραλία Κέρος αναγνωρίσθηκε ως ακτή κολύμβησης το έτος 2002 και έκτοτε παρακολουθείται στο πλαίσιο των ετησίων προγραμμάτων παρακολούθησης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων, τα οποία πραγματοποιούνται με ευθύνη του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Από το 2010, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων για τις κολυμβητικές περιόδους πραγματοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2006/7/ΕΚ και με συναξιολόγηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης των τελευταίων ετών.

Υδρολογικά, μετεωρολογικά χαρακτηριστικά

Το μέσο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης στην περιοχή είναι 513 mm, με το μέγιστο και το ελάχιστο μηνιαίο ύψος να είναι αντίστοιχα 246,6mm και 0,0mm. (Ε.Μ.Υ. Μετεωρολογικός Σταθμός Λήμνου, έτη 1971-2002). H επικρατέστερη διεύθυνση ανέμου είναι η βορειοανατολική, ακολουθούμενη από βόρεια και νότια με μικρή ή μέση ένταση (Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2001). Η μέση μηνιαία θερμοκρασία της ατμόσφαιρας κατά την κολυμβητική περίοδο είναι 23^oC, με τη μέγιστη μηνιαία θερμοκρασία να καταγράφεται κατά το μήνα Ιούλιο και να είναι της τάξης των 28^oC(Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2004).

Σημειώνεται ότι η ακτή, εξαιτίας του προσανατολισμού και της μορφολογίας της είναι προστατευμένη από τους επικρατέστερους ανέμους, με εξαίρεση του νότιους. Γενικώς, στην παραλία παρατηρούνται συχνά φαινόμενα έντονου κυματισμού.

Πιέσεις

Εκβολές ποταμών, ρεμάτων-εκβάλλοντες αγωγοί

Στο νότιο τμήμα της ακτής εκβάλλουν ρέματα από την Χορταρόλιμνη, που αποτελεί μια υφάλμυρη λιμνοθάλασσα, η οποία υπάγεται σε ειδικό καθεστώς προστασίας. Στην λιμνοθάλασσα δυνητικά καταλήγει το ρυπαντικό φορτίο από την ευρύτερη περιοχή η οποία χαρακτηρίζεται από καλλιέργειες και φυσική βλάστηση. Λόγω της ήπιας δραστηριότητας, η πιθανή επιβάρυνση στην ποιότητα των υδάτων κολύμβησης εκτιμάται ως περιορισμένη.

Λοιπές πηγές

Στο βόρειο άκρο της ακτής παρατηρούνται αγκυροβολημένα σκάφη, τα οποία επισκέπτονται καθημερινά την παραλία. Ο αυξημένος αριθμός των μικρών σκαφών που επισκέπτεται την ακτή αποτελεί δυνητική πηγή ρύπανσης των υδάτων μέσω των απορρίψεων καθώς και πιθανών διαρροών από σκάφη με ελλιπή συντήρηση. Στην παραλία επιτρέπονται τα κατοικίδια ζώα, ο αριθμός και η συχνότητα παρουσίας των οποίων δεν εκτιμάται ότι μπορεί να επιβαρύνει την ακτή.

Αποτελέσματα επιτόπιας επίσκεψης

Κατά την επί τόπου επίσκεψη στην παραλία, δεν εντοπίστηκε η ύπαρξη λαδιών ή πίσσας. Στην παραλία παρατηρήθηκε μικρή ποσότητα οικιακών απορριμμάτων και λάστιχα οχημάτων καθώς επίσης φυτικά εκβράσματα ποσειδωνίας. Γενικώς, λόγω των επικρατούντων καιρικών συνθηκών, τα ύδατα παρουσίαζαν έντονο κυματισμό.

Ευτροφισμός

Η θέση της ακτής (εντός κλειστού κόλπου) συνεπάγεται περιορισμένο ρυθμό ανανέωσης των υδάτων με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση ευνοϊκών συνθηκών για την εμφάνιση του φαινομένου του ευτροφισμού. Ωστόσο, τα ύδατα της ακτής κολύμβησης δεν επηρεάζονται από την απορροή ρυπαντικών φορτίων των κύριων θρεπτικών συστατικών αζώτου και φωσφόρου, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλγών και ευνοούν την εξέλιξη ευτροφικών φαινομένων. Ακόμα, δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά ραγδαίας ανάπτυξης αλγών ή φυτοπλαγκτόν. Επιπλέον, τα κολυμβητικά ύδατα της ακτής είναι, υπό κανονικές συνθήκες διαυγή και καθαρά κάτι που συνδέεται με χαμηλή παρουσία φυτοπλαγκτόν. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται χαμηλός βαθμός επικινδυνότητας ανάπτυξης μακροφυκών και φυτοπλαγκτόν στην ακτή.

Διερεύνηση έκτακτων συνθηκών

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των ανέμων και της βροχόπτωσης για την περιοχή, κατά την κολυμβητική περίοδο δεν εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα και, επομένως, δεν αναμένεται ιδιαίτερη επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής από μεταφορά ρύπων ή απορροή ομβρίων λόγω ισχυρών ανέμων.

Μέτρα αντιμετώπισης

Σε περίπτωση έκτακτου περιστατικού ρύπανσης των υδάτων ή επιβάρυνσης του περιβάλλοντος της ακτής κολύμβησης, ενεργοποιείται μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης για την πρόληψη και την ασφάλεια των λουομένων. Ο αρμόδιος φορέας διαχείρισης τέτοιων καταστάσεων είναι ο Δήμος Λήμνου.
Στις επανορθωτικές ενέργειες περιλαμβάνονται:

• Ενημέρωση του κοινού για την ρύπανση και την εκτιμώμενη διάρκεια αυτής.
• Έκδοση απόφασης προσωρινής διακοπής της κολύμβησης (εάν κριθεί απαραίτητο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες).
• Συνέχιση της παρακολούθησης των υδάτων, σύμφωνα με το αντίστοιχο πρόγραμμα παρακολούθησης που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Οδηγίας 2006/7/Ε.Κ., και λήψη πρόσθετου δείγματος, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι το περιστατικό έχει λήξει. Σε περίπτωση που το πρόγραμμα παρακολούθησης προβλέπει λήψ δείγματος στην περίοδο εμφάνισης της βραχυπρόθεσμης ρύπανσης, το δείγμα αυτό μπορεί να εξαιρεθεί και να αντικατασταθεί από ένα πρόσθετο δείγμα, το οποίο θα ληφθεί 7 ημέρες μετά την εξάλειψη του φαινομένου

Γενικά συνιστάται η αποφυγή κολύμβησης εντός των λιμανιών, των μόνιμων αγκυροβολίων και των ναυπηγείων, 200 μ. εκατέρωθεν από τα στόμια εκβολής των αγωγών εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, στις εκβολές αγωγών ομβρίων υδάτων μετά από έντονη βροχόπτωση, καθώς και στις εκβολές ρεμάτων συνεχούς ροής.

Ταυτότητα Υδάτων Κολύμβησης: Κότσινας

Η παραλία Κότσινας βρίσκεται στα βόρεια παράλια της Λήμνου, εντός του όρμου Πουρνιά έμπροσθεν του ομώνυμου οικισμού. Η κολυμβητική ακτή αποτελεί παράλιο τμήμα ενός κλειστού κόλπου, μήκους 1,4 χλμ.. Η παραλία καταλαμβάνει το σύνολο του κόλπου και έχει μέσο πλάτος 25μ. με βορειοανατολικό προσανατολισμό. Χαρακτηριστικό σημείο της παραλίας αποτελεί η εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής και τη άγαλμα της Μαρούλας. Τόσο η παράκτια ζώνη όσο και ο θαλάσσιος πυθμένας είναι αμμώδεις με βότσαλα μικρού μεγέθους. Η παράκτια ζώνη είναι τροποποιημένη, λόγω του αλιευτικού καταφυγίου στο ανατολικό τμήμα της. Στο όριό της παραλίας εμφανίζεται θαμνώδης σκληρόφυλλη βλάστηση και κρίνους της θάλασσας. Τα κολυμβητικά ύδατα στα πρώτα μέτρα έχουν κανονικό βάθος και η κλίση του πυθμένα είναι ήπια (σε μέση απόσταση 230μ. από την ακτή το βάθος εκτιμάται στα 5μ.). Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται οδικώς μέσω περιφερειακού δρόμου. Τμήμα της παραλίας είναι οργανωμένο και διαθέτει υποδομές όπως τουαλέτες, αποδυτήρια, ομπρέλες, ξαπλώστρες και καλάθια απορριμμάτων. Οι ανάγκες των επισκεπτών εξυπηρετούνται από εστιατόρια και αναψυκτήρια που υπάρχουν επί της ακτής και στην ανάντη περιοχή. Ο μέγιστος αριθμός λουομένων εκτιμάται σε 300 άτομα. Στο κέντρο και ανατολικό τμήμα της ακτής εκβάλλουν ρέματα διαλείπουσας ροής. Στην άμεση περιοχή της ακτής κυριαρχούν εκτάσεις με καλλιέργειες και φυσική βλάστηση, ενώ στο ανατολικό τμήμα παρατηρούνται διάσπαρτα κτίσματα του οικισμού Κότσινα. Στο ανατολικό τμήμα της ακτής καθώς και σε απόσταση 400 μ. από το βορειοδυτικό άκρο, υπάρχουν χώροι ελλιμενισμού μικρών ιδιωτικών πλεούμενων σκαφών.

Ποιότητα κολυμβητικών υδάτων

Η παραλία Κότσινας αναγνωρίσθηκε ως ακτή κολύμβησης το έτος 2010 και έκτοτε παρακολουθείται στο πλαίσιο των ετησίων προγραμμάτων παρακολούθησης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων, τα οποία πραγματοποιούνται με ευθύνη του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Από το 2010, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων για τις κολυμβητικές περιόδους πραγματοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2006/7/ΕΚ και με συναξιολόγηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης των τελευταίων ετών.

Υδρολογικά, μετεωρολογικά χαρακτηριστικά

Το μέσο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης στην περιοχή είναι 513 mm, με το μέγιστο και το ελάχιστο μηνιαίο ύψος να είναι αντίστοιχα 246,6mm και 0,0mm. (Ε.Μ.Υ. Μετεωρολογικός Σταθμός Λήμνου, έτη 1971-2002). H επικρατέστερη διεύθυνση ανέμου είναι η βορειοανατολική, ακολουθούμενη από βόρεια και νότια με μικρή ή μέση ένταση (Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2001). Η μέση μηνιαία θερμοκρασία της ατμόσφαιρας κατά την κολυμβητική περίοδο είναι 23^oC, με τη μέγιστη μηνιαία θερμοκρασία να καταγράφεται κατά το μήνα Ιούλιο και να είναι της τάξης των 28^oC(Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2004).

Σημειώνεται ότι η ακτή, εξαιτίας του προσανατολισμού και της μορφολογίας της είναι προστατευμένη από τους επικρατέστερους ανέμους, με εξαίρεση του βορειανατολικούς. Γενικώς, δεν παρατηρούνται ισχυρά ρεύματα ή έντονα φαινόμενα με παλίρροιες.

Πιέσεις

Λιμάνια/Μαρίνες

Στο ανατολικό τμήμα της ακτής καθώς και σε απόσταση 400 μ. από το βορειοδυτικό άκρο, υπάρχουν χώροι ελλιμενισμού μικρών ιδιωτικών πλεούμενων. Οι απορρίψεις των μικρών σκαφών που προσεγγίζουν την παραλία και περιλαμβάνουν αστικά απόβλητα και απορρίμματα καθώς επίσης και η πιθανή διαρροή πετρελαίου από σκάφη με ελλιπή συντήρηση αποτελούν δυνητικές πηγές ρύπανσης.

Εκβολές ποταμών, ρεμάτων-εκβάλλοντες αγωγοί

Στο μέσο και ανατολικό τμήμα της ακτής εκβάλλουν ρέματα συνεχούς ροής. Τα ρέματα δυνητικά μεταφέρουν το ρυπαντικό φορτίο από την ευρύτερη περιοχή η οποία χαρακτηρίζεται από καλλιέργειες και φυσική βλάστηση. Λόγω της ήπιας δραστηριότητας, η πιθανή επιβάρυνση στην ποιότητα των υδάτων κολύμβησης εκτιμάται ως ιδιαίτερα περιορισμένη.

Λοιπές πηγές

Στην παραλία επιτρέπονται τα κατοικίδια ζώα, ο αριθμός και η συχνότητα παρουσίας των οποίων δεν εκτιμάται ότι μπορεί να επιβαρύνει την ακτή.

Αποτελέσματα επιτόπιας επίσκεψης

Κατά την επί τόπου επίσκεψη στην παραλία, δεν εντοπίστηκε η ύπαρξη λαδιών ή πίσσας. Στην παραλία παρατηρήθηκε μικρή ποσότητα οικιακών απορριμμάτων, ενώ στα άκρα φυσικά εκβράσματα φανερόγαμων. Γενικώς, λόγω των επικρατούντων καιρικών συνθηκών, τα ύδατα παρουσίαζαν έντονο κυματισμό.

Ευτροφισμός

Η θέση της ακτής (εντός κλειστού κόλπου) συνεπάγεται περιορισμένο ρυθμό ανανέωσης των υδάτων με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση ευνοϊκών συνθηκών για την εμφάνιση του φαινομένου του ευτροφισμού. Ωστόσο, τα ύδατα της ακτής κολύμβησης δεν επηρεάζονται από την απορροή ρυπαντικών φορτίων των κύριων θρεπτικών συστατικών αζώτου και φωσφόρου, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλγών και ευνοούν την εξέλιξη ευτροφικών φαινομένων. Ακόμα, δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά ραγδαίας ανάπτυξης αλγών ή φυτοπλαγκτόν. Επιπλέον, τα κολυμβητικά ύδατα της ακτής είναι, υπό κανονικές συνθήκες διαυγή και καθαρά κάτι που συνδέεται με χαμηλή παρουσία φυτοπλαγκτόν. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται χαμηλός βαθμός επικινδυνότητας ανάπτυξης μακροφυκών και φυτοπλαγκτόν στην ακτή.

Διερεύνηση έκτακτων συνθηκών

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των ανέμων και της βροχόπτωσης για την περιοχή, κατά την κολυμβητική περίοδο δεν εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα και, επομένως, δεν αναμένεται ιδιαίτερη επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής από μεταφορά ρύπων ή απορροή ομβρίων λόγω ισχυρών ανέμων.

Μέτρα αντιμετώπισης

Σε περίπτωση έκτακτου περιστατικού ρύπανσης των υδάτων ή επιβάρυνσης του περιβάλλοντος της ακτής κολύμβησης, ενεργοποιείται μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης για την πρόληψη και την ασφάλεια των λουομένων. Ο αρμόδιος φορέας διαχείρισης τέτοιων καταστάσεων είναι ο Δήμος Λήμνου.
Στις επανορθωτικές ενέργειες περιλαμβάνονται:

• Ενημέρωση του κοινού για την ρύπανση και την εκτιμώμενη διάρκεια αυτής.
• Έκδοση απόφασης προσωρινής διακοπής της κολύμβησης (εάν κριθεί απαραίτητο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες).
• Συνέχιση της παρακολούθησης των υδάτων, σύμφωνα με το αντίστοιχο πρόγραμμα παρακολούθησης που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Οδηγίας 2006/7/Ε.Κ., και λήψη πρόσθετου δείγματος, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι το περιστατικό έχει λήξει. Σε περίπτωση που το πρόγραμμα παρακολούθησης προβλέπει λήψη δείγματος στην περίοδο εμφάνισης της βραχυπρόθεσμης ρύπανσης, το δείγμα αυτό μπορεί να εξαιρεθεί και να αντικατασταθεί από ένα πρόσθετο δείγμα, το οποίο θα ληφθεί 7 ημέρες μετά την εξάλειψη του φαινομένου

Σχετικά με τη λειτουργία των χώρων ελλιμενισμού μικρών σκαφών συνιστάται η ορθή περιβαλλοντική διαχείριση των αποβλήτων των σκαφών σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Επιπλέον, για τη μείωση του φορτίου θρεπτικών που απορρέει στην παράκτια περιοχή και προέρχεται από γεωργικές δραστηριότητες συνιστάται η εφαρμογή των αρχών του Κώδικα Ορθής Γεωργικής Πρακτικής, η οποία έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση των εφαρμοζόμενων ποσοτήτων λιπασμάτων.

Γενικά συνιστάται η αποφυγή κολύμβησης εντός των λιμανιών, των μόνιμων αγκυροβολίων και των ναυπηγείων, 200 μ. εκατέρωθεν από τα στόμια εκβολής των αγωγών εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, στις εκβολές αγωγών ομβρίων υδάτων μετά από έντονη βροχόπτωση, καθώς και στις εκβολές ρεμάτων συνεχούς ροής.

Ταυτότητα Υδάτων Κολύμβησης: Μικρό Φανάρι

Η παραλία Μικρό Φανάρι βρίσκεται στα νότια παράλια της Λήμνου 4 χλμ. νότια του οικισμού Μούδρου και αποτελεί τμήμα του Κόλπου Μούδρου. Η κολυμβητική ακτή αποτελεί το παράλιο ενός κλειστού κόλπου στο εσωτερικό του Μούδρου. Το μήκος της παραλίας είναι 90μ., το μέσο πλάτος 10 μ. και με προσανατολισμό νότιο. Τόσο η παράκτια ζώνη όσο και ο θαλάσσιος πυθμένας είναι αμμώδεις, ενώ στα άκρα παρουσιάζει βραχώδεις σχηματισμούς. Η παρόχθια ζώνη είναι φυσική και στο όριό της εμφανίζεται θαμνώδης σκληρόφυλλη βλάστηση, αλμυρίκια. Τα κολυμβητικά ύδατα στα πρώτα μέτρα έχουν κανονικό βάθος και η κλίση του πυθμένα είναι ήπια (σε μέση απόσταση 360 μ. από την ακτή το βάθος εκτιμάται στα 5 μ.). Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται οδικώς μέσω περιφερειακού ασφαλτοστρωμένου δρόμου. Η παραλία είναι οργανωμένη και διαθέτει υποδομές για την εξυπηρέτηση των αναγκών του κοινού, όπως ομπρέλες, αποδυτήρια και κάδους απορριμμάτων. Οι λουόμενοι δύνανται να εξυπηρετηθούν από το υπάρχον αναψυκτήριο που βρίσκεται στην ακτή. Η ακτή χρησιμοποιείται κυρίως για κολύμβηση. Η άμεση περιοχή της ακτής είναι φυσική και καλύπτεται με ποολιβαδική βλάστηση και καλλιέργειες.

Ποιότητα κολυμβητικών υδάτων

Η παραλία Μικρό Φανάρι αναγνωρίσθηκε ως ακτή κολύμβησης το έτος 2010 και έκτοτε παρακολουθείται στο πλαίσιο των ετησίων προγραμμάτων παρακολούθησης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων, τα οποία πραγματοποιούνται με ευθύνη του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Από το 2010, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων για τις κολυμβητικές περιόδους πραγματοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2006/7/ΕΚ και με συναξιολόγηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης των τελευταίων ετών.

Ποιότητα κολυμβητικών υδάτων

Η παραλία Μικρό Φανάρι αναγνωρίσθηκε ως ακτή κολύμβησης το έτος 2010 και έκτοτε παρακολουθείται στο πλαίσιο των ετησίων προγραμμάτων παρακολούθησης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων, τα οποία πραγματοποιούνται με ευθύνη του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Από το 2010, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων για τις κολυμβητικές περιόδους πραγματοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2006/7/ΕΚ και με συναξιολόγηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης των τελευταίων ετών.

Υδρολογικά, μετεωρολογικά χαρακτηριστικά

Το μέσο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης στην περιοχή είναι 513 mm, με το μέγιστο και το ελάχιστο μηνιαίο ύψος να είναι αντίστοιχα 246,6mm και 0,0mm. (Ε.Μ.Υ. Μετεωρολογικός Σταθμός Λήμνου, έτη 1971-2002). H επικρατέστερη διεύθυνση ανέμου είναι η βορειοανατολική, ακολουθούμενη από βόρεια και νότια με μικρή ή μέση ένταση (Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2001). Η μέση μηνιαία θερμοκρασία της ατμόσφαιρας κατά την κολυμβητική περίοδο είναι 23^oC, με τη μέγιστη μηνιαία θερμοκρασία να καταγράφεται κατά το μήνα Ιούλιο και να είναι της τάξης των 28^oC(Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2004).

Σημειώνεται ότι η ακτή, εξαιτίας του προσανατολισμού και της μορφολογίας της δεν είναι εκτεθειμένη στους επικρατέστερους ανέμους, με εξαίρεση τους νότιους. Λόγω της μικρής ή μέσης έντασης με την οποία πνέουν συνηθέστερα οι εν λόγω άνεμοι, δεν αναμένεται επίσης, συχνή εμφάνιση αξιόλογου κυματισμού επί της ακτής. Η στάθμη της θάλασσας δε μεταβάλλεται σημαντικά λόγω παλίρροιας, ενώ δεν παρατηρούνται ισχυρά ρεύματα στην περιοχή.

Πιέσεις

Η κολυμβητική ακτή βρίσκεται σε φυσική περιοχή με περιορισμένη ανθρώπινη δραστηριότητα και δεν δέχεται έντονες πιέσεις που θα μπορούσαν να υποβιβάσουν την ποιότητά της. Στην παραλία επιτρέπονται τα κατοικίδια ζώα, ο αριθμός και η συχνότητα παρουσίας των οποίων δεν εκτιμάται ότι μπορεί να επιβαρύνει την ακτή.

Αποτελέσματα επιτόπιας επίσκεψη

Ευτροφισμός

Στην ακτή κολύμβησης δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά ραγδαίας ανάπτυξης αλγών ή φυτοπλαγκτόν. Επιπλέον, τα ύδατα της ακτής κολύμβησης δεν επηρεάζονται από την απορροή ρυπαντικών φορτίων των κύριων θρεπτικών συστατικών αζώτου και φωσφόρου, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλγών και ευνοούν την εξέλιξη φαινομένων ευτροφισμού. Το κανονικό βάθος των υδάτων εξασφαλίζει μεγάλο ρυθμό ανανέωσης των υδάτων με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση δυσμενών συνθηκών για την εμφάνιση του φαινομένου του ευτροφισμού. Τα κολυμβητικά ύδατα της ακτής είναι, υπό κανονικές συνθήκες διαυγή και καθαρά κάτι που συνδέεται με τη χαμηλή παρουσία φυτοπλαγκτόν. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται χαμηλός βαθμός επικινδυνότητας ανάπτυξης μακροφυκών και φυτοπλαγκτόν στην ακτή.

Διερεύνηση έκτακτων συνθηκών

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των ανέμων και της βροχόπτωσης για την περιοχή, κατά την κολυμβητική περίοδο δεν εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα και, επομένως, δεν αναμένεται ιδιαίτερη επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής από απορροές ομβρίων ή/και μεταφορά ρύπων λόγω ισχυρών ανέμων.

Μέτρα αντιμετώπισης

Από την ανάλυση που προηγήθηκε δεν εντοπίστηκαν σημαντικές πηγές ρύπανσης, ούτε κατεγράφησαν ακραίες περιστάσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ποιότητα της ακτής κολύμβησης. Επί της παρούσας φάσης, και εφόσον οι συνθήκες στην ευρύτερη περιοχή δεν μεταβληθούν δραστικά δεν προκύπτει κίνδυνος εμφάνισης βραχυπρόθεσμης ή μακροπρόθεσμης ρύπανσης. Σε κάθε περίπτωση, εάν εμφανιστούν φαινόμενα ρύπανσης ο Δήμος Λήμνου θα προβεί στις ακόλουθες ενέργειες :

• Ενημέρωση του κοινού για την ρύπανση και την εκτιμώμενη διάρκεια αυτής.
• Έκδοση απόφασης προσωρινής διακοπής της κολύμβησης (εάν κριθεί απαραίτητο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες). Συνέχιση της παρακολούθησης των υδάτων, σύμφωνα με το αντίστοιχο πρόγραμμα παρακολούθησης που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Οδηγίας 2006/7/Ε.Κ., και λήψη πρόσθετου δείγματος, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι το περιστατικό έχει λήξει. Σε περίπτωση που το πρόγραμμα παρακολούθησης προβλέπει λήψη δείγματος στην περίοδο εμφάνισης της βραχυπρόθεσμης ρύπανσης, το δείγμα αυτό μπορεί να εξαιρεθεί και να αντικατασταθεί από ένα πρόσθετο δείγμα, το οποίο θα ληφθεί 7 ημέρες μετά την εξάλειψη του φαινομένου

Γενικά συνιστάται η αποφυγή κολύμβησης εντός των λιμανιών, των μόνιμων αγκυροβολίων και των ναυπηγείων, 200 μ. εκατέρωθεν από τα στόμια εκβολής των αγωγών εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, στις εκβολές αγωγών ομβρίων υδάτων μετά από έντονη βροχόπτωση, καθώς και στις εκβολές ρεμάτων συνεχούς ροής.

Ταυτότητα Υδάτων Κολύμβησης: Νέα Μάδυτος

Η παραλία Νέα Μάδυτος (ή αλλιώς Λιμάνι) βρίσκεται στα δυτικά παράλια της Λήμνου, έμπροσθεν της κωμόπολης της Μύρινας. Η κολυμβητική ακτή αποτελεί παράλιο τμήμα ενός κλειστού κόλπου 1,3χλμ.. Η παραλία έχει μήκος 270μ., μέσο πλάτος 20μ., με δυτικό προσανατολισμό. Τόσο η παράκτια ζώνη όσο και ο θαλάσσιος πυθμένας αποτελούνται από άμμο, ενώ στο νότιο άκρο παρατηρείται χοντρόκοκκο υλικό. Η παράκτια ζώνη είναι τροποποιημένη λόγω των μόνιμων κτισμάτων και τοιχίων στην ακτή, καθώς και του προβλήτα στο θαλάσσιο μέτωπο. Στο όριο της κολυμβητικής ακτής εμφανίζεται σποραδική βλάστηση. Τα κολυμβητικά ύδατα στα πρώτα μέτρα έχουν κανονικό βάθος με ήπια κλίση του πυθμένα (σε μέση απόσταση 55μ. από την ακτή το βάθος εκτιμάται στα 5μ.). Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται οδικώς μέσω του κεντρικού παραλιακού δρόμου της Μύρινας. Η παραλία είναι οργανωμένη και διαθέτει υποδομές όπως τουαλέτες, ντους, αποδυτήρια, ομπρέλες, ξαπλώστρες, κάδους και καλάθια απορριμμάτων. Επιπλέον στην παραλία υπάρχει παιδική χαρά. Οι ανάγκες των επισκεπτών εξυπηρετούνται από εστιατόρια, αναψυκτήρια που υπάρχουν επί της ακτής και στην ανάντη περιοχή. Ο μέγιστος αριθμός των λουομένων εκτιμάται σε 250 άτομα. Στην ακτή εκβάλλουν ρέματα διαλείπουσας ροής. Η άμεση περιοχή της ακτής χαρακτηρίζεται από την συνεχή οικιστική δόμηση. Βόρεια της παραλίας έχει διαμορφωθεί ένα αλιευτικό καταφύγιο, ενώ σε απόσταση 225μ. βορειοδυτικά υπάρχει ο λιμενοβραχίονας για την πρόσδεση των πλοίων της γραμμής.

Ποιότητα κολυμβητικών υδάτων

Η παραλία Νέα Μάδυτος αναγνωρίσθηκε ως ακτή κολύμβησης το έτος 1990 και έκτοτε παρακολουθείται στο πλαίσιο των ετησίων προγραμμάτων παρακολούθησης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων, τα οποία πραγματοποιούνται με ευθύνη του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Από το 2010, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων για τις κολυμβητικές περιόδους πραγματοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2006/7/ΕΚ και με συναξιολόγηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης των τελευταίων ετών.

Πιέσεις

Υγρά απόβλητα

Η κωμόπολη της Μύρινας δεν διαθέτει αποχετευτικό δίκτυο και εξυπηρετείται, στο σύνολό της, μέσω ιδιωτικών συστημάτων αποχέτευσης. Η παρουσία των συστημάτων αυτών αποτελεί δυνητική πηγή ρύπανσης, καθόσον πιθανή διαρροή των μπορεί να επιφέρει εισροή αυξημένου οργανικού και μικροβιακού φορτίου και φορτίου θρεπτικών στη θάλασσα. Η έλλειψη οργανωμένου συστήματος αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων, σε συνδυασμό με τον πληθυσμό της δημοτικής κοινότητας, ο οποίος ανέρχεται σε 5.107 μόνιμους κατοίκους (ΕΣΥΕ 2011) και αυξάνεται κατά τους θερινούς μήνες, καθιστά σημαντική την πιθανότητα επιβάρυνσης της ποιότητας των υδάτων.

Λιμάνια/Μαρίνες

Βόρεια της κολυμβητικής ακτής υπάρχει αλιευτικό καταφύγιο ενώ βορειοδυτικά και σε απόσταση 225μ. εντοπίζεται ο χώρος ελλιμενισμού των πλοίων της γραμμής της Λήμνου. Οι απορρίψεις των σκαφών που προσεγγίζουν την παραλία και περιλαμβάνουν αστικά απόβλητα και απορρίμματα καθώς επίσης και η πιθανή διαρροή πετρελαίου από σκάφη με ελλιπή συντήρηση αποτελούν δυνητικές πηγές ρύπανσης.

Εκβολές ποταμών, ρεμάτων-εκβάλλοντες αγωγοί

Στην ακτή εντοπίζονται οι εκβολές δύο ρεμάτων διαλείπουσας ροής και ένας αγωγός μεταφοράς ομβρίων. Σε περιπτώσεις έντονης βροχόπτωσης, τα ρέματα και ο αγωγός, δυνητικώς, μεταφέρουν ρυπαντικό φορτίο από την αστική περιοχή που βρίσκεται ανάντη της ακτής. Οι επιφανειακές απορροές από τους δρόμους και τους χώρους στάθμευσης των οχημάτων είναι δυνατόν να είναι επιβαρυμένες με τοξικές ουσίες (πετρελαιοειδή, βαρέα μέταλλα κ.α) και απορρίμματα.

Λοιπές πηγές

Στην παραλία επιτρέπονται τα κατοικίδια ζώα, ο αριθμός και η συχνότητα παρουσίας των οποίων δεν εκτιμάται ότι μπορεί να επιβαρύνει την ακτή.

Αποτελέσματα επιτόπιας επίσκεψης

Κατά την επί τόπου επίσκεψη στην παραλία, δεν εντοπίστηκε η ύπαρξη λαδιών ή πίσσας, παρά μόνο μικρή ποσότητα οικιακών απορριμμάτων. Γενικώς, τα ύδατα κολύμβησης ήταν διαυγή και καθαρά.

Ευτροφισμός

Στα κολυμβητικά ύδατα δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά ραγδαίας ανάπτυξης αλγών ή φυτοπλαγκτόν. Επιπλέον, τα ύδατα της ακτής κολύμβησης δεν επηρεάζονται από την απορροή ρυπαντικών φορτίων των κύριων θρεπτικών συστατικών αζώτου και φωσφόρου, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλγών και ευνοούν την εξέλιξη ευτροφικών φαινομένων. Τα κολυμβητικά ύδατα της ακτής είναι, υπό κανονικές συνθήκες διαυγή και καθαρά κάτι που συνδέεται με χαμηλή παρουσία φυτοπλαγκτόν. Ωστόσο, η θέση της ακτής (εντός κλειστού κόλπου) συνεπάγεται περιορισμένο ρυθμό ανανέωσης των υδάτων με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση ευνοϊκών συνθηκών για την εμφάνιση του φαινομένου του ευτροφισμού. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται χαμηλός βαθμός επικινδυνότητας ανάπτυξης μακροφυκών και φυτοπλαγκτόν στην ακτή.

Διερεύνηση έκτακτων συνθηκών

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των ανέμων και της βροχόπτωσης για την περιοχή, κατά την κολυμβητική περίοδο δεν εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα και, επομένως, δεν αναμένεται ιδιαίτερη επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής από μεταφορά ρύπων ή απορροή ομβρίων λόγω ισχυρών ανέμων. Οι έκτακτες συνθήκες που δυνητικά επηρεάζουν την ποιότητα των κολυμβητικών υδάτων είναι τα ναυτικά ατυχήματα τόσο στο πέλαγος όσο και στις λιμενικές εγκαταστάσεις.

Μέτρα αντιμετώπισης

Σε περίπτωση έκτακτου περιστατικού ρύπανσης των υδάτων ή επιβάρυνσης του περιβάλλοντος της ακτής κολύμβησης, ενεργοποιείται μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης για την πρόληψη και την ασφάλεια των λουομένων. Ο αρμόδιος φορέας διαχείρισης τέτοιων καταστάσεων είναι ο Δήμος Λήμνου.
Στις επανορθωτικές ενέργειες περιλαμβάνονται:

• Ενημέρωση του κοινού για την ρύπανση και την εκτιμώμενη διάρκεια αυτής.
• Έκδοση απόφασης προσωρινής διακοπής της κολύμβησης (εάν κριθεί απαραίτητο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες).
• Συνέχιση της παρακολούθησης των υδάτων, σύμφωνα με το αντίστοιχο πρόγραμμα παρακολούθησης που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Οδηγίας 2006/7/Ε.Κ., και λήψη πρόσθετου δείγματος, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι το περιστατικό έχει λήξει. Σε περίπτωση που το πρόγραμμα παρακολούθησης προβλέπει λήψη δείγματος στην περίοδο εμφάνισης της βραχυπρόθεσμης ρύπανσης, το δείγμα αυτό μπορεί να εξαιρεθεί και να αντικατασταθεί από ένα πρόσθετο δείγμα, το οποίο θα ληφθεί 7 ημέρες μετά την εξάλειψη του φαινομένου

Όσον αφορά την διαχείριση των λυμάτων της κωμόπολης, οι υπερχειλίσεις ή διαρροές βόθρων προκαλούν μακροπρόθεσμη ρύπανση και για την αντιμετώπισή της είναι απαραίτητη η επεξεργασία και διάθεση των λυμάτων, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Οδηγίας 91/271/ΕΟΚ. Σχετικά με τη λειτουργία του λιμενικού χώρου και του αλιευτικού καταφυγίου συνιστάται η ορθή περιβαλλοντική διαχείριση των αποβλήτων των σκαφών σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.

Γενικά συνιστάται η αποφυγή κολύμβησης εντός των λιμανιών, των μόνιμων αγκυροβολίων και των ναυπηγείων, 200 μ. εκατέρωθεν από τα στόμια εκβολής των αγωγών εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, στις εκβολές αγωγών ομβρίων υδάτων μετά από έντονη βροχόπτωση, καθώς και στις εκβολές ρεμάτων συνεχούς ροής.

Ταυτότητα Υδάτων Κολύμβησης: Πλατύ

Η παραλία Πλατύ βρίσκεται στα νοτιοδυτικά παράλια της Λήμνου, σε απόσταση 2χλμ. νοτιοανατολικά της Μύρινας και εντός του όρμου. Η κολυμβητική ακτή αποτελεί παράλιο τμήμα ενός κλειστού κόλπου, μήκους 3χλμ. Η παραλία έχει μήκος 1.400 μέτρων, μέσο πλάτος 20μ. με νοτιοδυτικό προσανατολισμό. Τόσο η παράκτια ζώνη όσο και ο θαλάσσιος πυθμένας αποτελούνται από άμμο, ενώ στα άκρα παρατηρείται χοντρόκοκκο υλικό. Η παράκτια ζώνη είναι μερικώς τροποποιημένη λόγω των ξύλινων βάσεων για τραπεζοκαθίσματα καθώς και των τοιχίων που υπάρχουν τμηματικά στο όριο της παραλίας. Στην ακτή παρατηρείται σποραδική βλάστηση από αλμυρίκια. Τα κολυμβητικά ύδατα στα πρώτα μέτρα είναι αβαθή και η κλίση του πυθμένα είναι ήπια (σε μέση απόσταση 100μ. από την ακτή το βάθος εκτιμάται στα 5μ.). Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται οδικώς μέσω του κεντρικού παραλιακού δρόμου από τη Μύρινα. Η παραλία είναι οργανωμένη και διαθέτει υποδομές εξυπηρέτηση των λουόμενων όπως ντους, αποδυτήρια, ομπρέλες, ξαπλώστρες, καλάθια απορριμμάτων. Ακόμα, στην ακτή υπάρχουν διαμορφωμένοι χώροι πετοσφαίρισης, παιδική χαρά, ενώ στο θαλάσσιο μέτωπο αναπτύσσονται θαλάσσια αθλήματα, όπως ιστιοπλοΐα. Οι ανάγκες των επισκεπτών εξυπηρετούνται από εστιατόρια, αναψυκτήρια και ξενοδοχειακά καταλύματα που υπάρχουν επί της ακτής και στην άμεση περιοχή. Ο μέγιστος αριθμός λουόμενων εκτιμάται στα 1.300 άτομα. Στο δυτικό τμήμα εκβάλλουν δύο ρέματα διαλείπουσας ροής. Η άμεση περιοχή της ακτής χαρακτηρίζεται από την ασυνεχή οικιστική δόμηση, η οποία περιλαμβάνει ξενοδοχεία, μόνιμες και παραθεριστικές κατοικίες, καθώς και καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Σε απόσταση 405 μ. από το νοτιοανατολικό άκρο υπάρχει ένα αλιευτικό καταφύγιο. Επιπλέον, τα πλοία της γραμμής που διέρχονται ανοιχτά του όρμου προσδένουν στο λιμάνι του νησιού, που βρίσκεται 1,5χλμ. από την παραλία.

Ποιότητα κολυμβητικών υδάτων

Η παραλία Πλατύ αναγνωρίσθηκε ως ακτή κολύμβησης το έτος 2008 και έκτοτε παρακολουθείται στο πλαίσιο των ετησίων προγραμμάτων παρακολούθησης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων, τα οποία πραγματοποιούνται με ευθύνη του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Από το 2010, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων για τις κολυμβητικές περιόδους πραγματοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2006/7/ΕΚ και με συναξιολόγηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης των τελευταίων ετών

Η ακτή έλαβε για το έτος 2014 το βραβείο της Γαλάζιας Σημαίας καλύπτοντας κριτήρια που, συμπληρωματικά με την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης και την καθαρότητα της ακτής, σχετίζονται με την οργάνωση της ακτής, την ασφάλεια των επισκεπτών και την προστασία της φύσης.

Υδρολογικά, μετεωρολογικά χαρακτηριστικά

Το μέσο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης στην περιοχή είναι 513 mm, με το μέγιστο και το ελάχιστο μηνιαίο ύψος να είναι αντίστοιχα 246,6mm και 0,0mm. (Ε.Μ.Υ. Μετεωρολογικός Σταθμός Λήμνου, έτη 1971-2002). H επικρατέστερη διεύθυνση ανέμου είναι η βορειοανατολική, ακολουθούμενη από βόρεια και νότια με μικρή ή μέση ένταση (Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2001). Η μέση μηνιαία θερμοκρασία της ατμόσφαιρας κατά την κολυμβητική περίοδο είναι 23^oC, με τη μέγιστη μηνιαία θερμοκρασία να καταγράφεται κατά το μήνα Ιούλιο και να είναι της τάξης των 28^oC(Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2004).

Σημειώνεται ότι η ακτή, εξαιτίας του προσανατολισμού και της μορφολογίας της είναι προστατευμένη από τους επικρατέστερους ανέμους, με εξαίρεση τους νότιους. Γενικώς, δεν παρατηρούνται ισχυρά ρεύματα ή έντονα φαινόμενα με παλίρροιες.

Πιέσεις

Εκβολές ποταμών, ρεμάτων-εκβάλλοντες αγωγοί

Στο δυτικό περίπου της ακτής εντοπίζονται οι εκβολές ρεμάτων διαλείπουσας ροής. Σε περιπτώσεις έντονης βροχόπτωσης, τα ρέματα δυνητικά μεταφέρουν ρυπαντικό φορτίο από την ευρύτερη περιοχή η οποία χαρακτηρίζεται από καλλιέργειες και φρυγανική βλάστηση. Λόγω της ήπιας αγροτικής δραστηριότητας, η πιθανή επιβάρυνση στην ποιότητα των κολυμβητικών υδάτων εκτιμάται ως ιδιαίτερα περιορισμένη.

Λοιπές πηγές

Η ακτή Πλατύ είναι ιδιαίτερα δημοφιλής και κατά τους καλοκαιρινούς μήνες συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό λουομένων, η παρουσία των οποίων μπορεί να επιβαρύνει την ποιότητα των υδάτων της ακτής.

Αποτελέσματα επιτόπιας επίσκεψης

Κατά την επί τόπου επίσκεψη στην παραλία, δεν εντοπίστηκε η ύπαρξη λαδιών ή πίσσας ή στερεών απορριμμάτων. Ωστόσο, στο δυτικό άκρο παρατηρήθηκε μικρή ποσότητα φυτικών εκβρασμάτων μακροφυκών. Γενικώς, τα ύδατα κολύμβησης ήταν διαυγή και καθαρά.

Ευτροφισμός

Τα κολυμβητικά ύδατα της ακτής είναι, υπό κανονικές συνθήκες, διαυγή και καθαρά κάτι που συνδέεται με χαμηλή παρουσία φυτοπλαγκτόν, καθώς επίσης δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά ραγδαίας ανάπτυξης αλγών. Επιπλέον, τα ύδατα της ακτής κολύμβησης δεν επηρεάζονται από την απορροή ρυπαντικών φορτίων των κύριων θρεπτικών συστατικών αζώτου και φωσφόρου, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλγών και ευνοούν την εξέλιξη ευτροφικών φαινομένων. Ωστόσο, η θέση της ακτής (εντός κλειστού κόλπου) σε συνδυασμό με το μικρό βάθος των υδάτων, συνεπάγεται περιορισμένο ρυθμό ανανέωσης των υδάτων με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση ευνοϊκών συνθηκών για την εμφάνιση του φαινομένου του ευτροφισμού. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται χαμηλός βαθμός επικινδυνότητας ανάπτυξης μακροφυκών και φυτοπλαγκτόν στην ακτή.

Διερεύνηση έκτακτων συνθηκών

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των ανέμων και της βροχόπτωσης για την περιοχή, κατά την κολυμβητική περίοδο δεν εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα και, επομένως, δεν αναμένεται ιδιαίτερη επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής από μεταφορά ρύπων ή απορροή ομβρίων λόγω ισχυρών ανέμων. Οι έκτακτες συνθήκες περιλαμβάνουν τη συγκέντρωση αυξημένου αριθμού λουομένων.

Μέτρα αντιμετώπισης

Σε περίπτωση έκτακτου περιστατικού ρύπανσης των υδάτων ή επιβάρυνσης του περιβάλλοντος της ακτής κολύμβησης, ενεργοποιείται μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης για την πρόληψη και την ασφάλεια των λουομένων. Ο αρμόδιος φορέας διαχείρισης τέτοιων καταστάσεων είναι ο Δήμος Λήμνου.
Στις επανορθωτικές ενέργειες περιλαμβάνονται:

• Ενημέρωση του κοινού για την ρύπανση και την εκτιμώμενη διάρκεια αυτής.
• Έκδοση απόφασης προσωρινής διακοπής της κολύμβησης (εάν κριθεί απαραίτητο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες).
• Συνέχιση της παρακολούθησης των υδάτων, σύμφωνα με το αντίστοιχο πρόγραμμα παρακολούθησης που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Οδηγίας 2006/7/Ε.Κ., και λήψη πρόσθετου δείγματος, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι το περιστατικό έχει λήξει. Σε περίπτωση που το πρόγραμμα παρακολούθησης προβλέπει λήψη δείγματος στην περίοδο εμφάνισης της βραχυπρόθεσμης ρύπανσης, το δείγμα αυτό μπορεί να εξαιρεθεί και να αντικατασταθεί από ένα πρόσθετο δείγμα, το οποίο θα ληφθεί 7 ημέρες μετά την εξάλειψη του φαινομένου

Σχετικά με τον κίνδυνο ρύπανσης της θάλασσας από τη συγκέντρωση αυξημένου αριθμού λουομένων, αναρτώνται σε ευδιάκριτο σημείο μέτρα καλής συμπεριφοράς λουομένων, τα οποία περιλαμβάνουν την αποφυγή χρήσης αντηλιακού μισή ώρα πριν την είσοδο στο νερό και τη συστηματική χρήση των κάδων για την απόθεση απορριμμάτων.

Γενικά συνιστάται η αποφυγή κολύμβησης εντός των λιμανιών, των μόνιμων αγκυροβολίων και των ναυπηγείων, 200 μ. εκατέρωθεν από τα στόμια εκβολής των αγωγών εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, στις εκβολές αγωγών ομβρίων υδάτων μετά από έντονη βροχόπτωση, καθώς και στις εκβολές ρεμάτων συνεχούς ροής.

Ταυτότητα Υδάτων Κολύμβησης: Ρηχά Νερά – Ρωμέικος Γιαλός 1

 

Η παραλία Ρηχά Νερά – Ρωμέικος Γιαλός 1 βρίσκεται στα δυτικά παράλια της Λήμνου, έμπροσθεν της κωμόπολης της Μύρινας στον Όρμο Ρωμείκου Γιαλού. Η κολυμβητική ακτή αποτελεί παράλιο τμήμα ενός κλειστού κόλπου 1,3χλμ.. Η παραλία έχει μήκος 500μ., μέσο πλάτος 25μ., με δυτικό προσανατολισμό. Τόσο η παράκτια ζώνη όσο και ο θαλάσσιος πυθμένας είναι αμμώδεις, ενώ εξαίρεση αποτελούν τα άκρα της ακτής όπου στην παράκτια ζώνη παρατηρούνται βράχια. Η παράκτια ζώνη είναι μερικώς τροποποιημένη λόγω της ύπαρξης ξύλινων βάσεων για τραπεζοκαθίσματα, διαδρόμων για τη διέλευση των λουόμενων και διαμορφωμένων τμημάτων στο όριο της ακτής και του προβλήτα στο βόρειο τμήμα περίπου της παραλίας. Στην παραλία εμφανίζεται σποραδική βλάστηση από αλμυρίκια. Τα κολυμβητικά ύδατα στα πρώτα μέτρα είναι αβαθή με ήπια κλίση του πυθμένα (σε μέση απόσταση 140μ. από την ακτή το βάθος εκτιμάται στα 5μ.). Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται οδικώς μέσω του κεντρικού παραλιακού δρόμου της Μύρινας. Η παραλία είναι οργανωμένη και διαθέτει υποδομές όπως τουαλέτες, ντους, αποδυτήρια, ομπρέλες, ξαπλώστρες, κάδους και καλάθια απορριμμάτων. Επιπλέον στην παραλία υπάρχει παιδική χαρά, ενώ παρέχεται η δυνατότητα άσκησης αθλητικών δραστηριοτήτων και ενοικίασης μηχανοκίνητου εξοπλισμού. Οι ανάγκες των επισκεπτών εξυπηρετούνται από εστιατόρια, αναψυκτήρια και ξενοδοχειακά καταλύματα που υπάρχουν επί της ακτής και στην περιοχή ανάντη του δρόμου που διέρχεται κατά μήκος της. Ο μέγιστος αριθμός των λουομένων εκτιμάται σε 1.000 άτομα. Στην ακτή εκβάλλει ρέμα διαλείπουσας ροής. Η άμεση περιοχή της ακτής αποτελείται από την ασυνεχή οικιστική δόμηση της κωμόπολης Μύρινας και περιλαμβάνει ξενοδοχειακά καταλύματα, μόνιμες και παραθεριστικές κατοικίες. Βορειοδυτικά και σε απόσταση 250μ. της παραλίας υπάρχουν αλιευτικό καταφύγιο, ενώ νοτιοδυτικά το λιμάνι της Λήμνου.

Ποιότητα κολυμβητικών υδάτων

Η παραλία Ρηχά Νερά – Ρωμέικος Γιαλός 1 αναγνωρίσθηκε ως ακτή κολύμβησης το έτος 1990 και έκτοτε παρακολουθείται στο πλαίσιο των ετησίων προγραμμάτων παρακολούθησης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων, τα οποία πραγματοποιούνται με ευθύνη του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Από το 2010, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων για τις κολυμβητικές περιόδους πραγματοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2006/7/ΕΚ και με συναξιολόγηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης των τελευταίων ετών.

Υδρολογικά, μετεωρολογικά χαρακτηριστικά

Το μέσο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης στην περιοχή είναι 513 mm, με το μέγιστο και το ελάχιστο μηνιαίο ύψος να είναι αντίστοιχα 246,6mm και 0,0mm. (Ε.Μ.Υ. Μετεωρολογικός Σταθμός Λήμνου, έτη 1971-2002). H επικρατέστερη διεύθυνση ανέμου είναι η βορειοανατολική, ακολουθούμενη από βόρεια και νότια με μικρή ή μέση ένταση (Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2001). Η μέση μηνιαία θερμοκρασία της ατμόσφαιρας κατά την κολυμβητική περίοδο είναι 23^oC, με τη μέγιστη μηνιαία θερμοκρασία να καταγράφεται κατά το μήνα Ιούλιο και να είναι της τάξης των 28^oC(Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2004).

Σημειώνεται ότι η ακτή, εξαιτίας του προσανατολισμού και της μορφολογίας της είναι προστατευμένη από τους επικρατέστερους ανέμους. Γενικώς, δεν παρατηρούνται ισχυρά ρεύματα ή έντονα φαινόμενα με παλίρροιες.

Πιέσεις

Υγρά απόβλητα

Η κωμόπολη της Μύρινας δεν διαθέτει αποχετευτικό δίκτυο και εξυπηρετείται, στο σύνολό της, μέσω ιδιωτικών συστημάτων αποχέτευσης. Η παρουσία των συστημάτων αυτών αποτελεί δυνητική πηγή ρύπανσης, καθόσον πιθανή διαρροή των μπορεί να επιφέρει εισροή αυξημένου οργανικού και μικροβιακού φορτίου και φορτίου θρεπτικών στη θάλασσα. Η έλλειψη οργανωμένου συστήματος αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων, σε συνδυασμό με τον πληθυσμό της κωμόπολης, ο οποίος ανέρχεται σε 5.107 μόνιμους κατοίκους (ΕΣΥΕ 2011) και αυξάνεται κατά τους θερινούς μήνες, καθιστά σημαντική την πιθανότητα επιβάρυνσης της ποιότητας των υδάτων.

Εκβολές ποταμών, ρεμάτων-εκβάλλοντες αγωγοί

Στην ακτή εντοπίζεται η εκβολή ρέματος διαλείπουσας ροής. Το ρέμα δυνητικώς, μεταφέρει ρυπαντικό φορτίο από την αστική περιοχή που βρίσκεται ανάντη της ακτής. Οι επιφανειακές απορροές από τους δρόμους και τους χώρους στάθμευσης των οχημάτων είναι δυνατόν να είναι επιβαρυμένες με τοξικές ουσίες (πετρελαιοειδή, βαρέα μέταλλα κ.α).

Λοιπές πηγές

Η ακτή Ρηχά νερά – Ρωμέικος Γιαλός 1 είναι ιδιαίτερα δημοφιλής και κατά τους καλοκαιρινούς μήνες συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό λουομένων, η παρουσία των οποίων μπορεί να επιβαρύνει την ποιότητα των υδάτων της ακτής. Στην παραλία επιτρέπονται τα κατοικίδια ζώα, ο αριθμός και η συχνότητα παρουσίας των οποίων δεν εκτιμάται ότι μπορεί να επιβαρύνει την ακτή.

Αποτελέσματα επιτόπιας επίσκεψης

Κατά την επί τόπου επίσκεψη στην παραλία, δεν εντοπίστηκε η ύπαρξη λαδιών ή πίσσας ή στερεών απορριμμάτων. Γενικώς, τα ύδατα ήταν διαυγή και καθαρά.

Ευτροφισμός

Στα κολυμβητικά ύδατα δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά ραγδαίας ανάπτυξης αλγών ή φυτοπλαγκτόν. Επιπλέον, τα ύδατα της ακτής κολύμβησης δεν επηρεάζονται από την απορροή ρυπαντικών φορτίων των κύριων θρεπτικών συστατικών αζώτου και φωσφόρου, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλγών και ευνοούν την εξέλιξη ευτροφικών φαινομένων. Ακόμα, τα κολυμβητικά ύδατα της ακτής είναι, υπό κανονικές συνθήκες διαυγή και καθαρά κάτι που συνδέεται με χαμηλή παρουσία φυτοπλαγκτόν. Εντούτοις, η θέση της ακτής (εντός κλειστού κόλπου) σε συνδυασμό με το μικρό βάθος των υδάτων, συνεπάγεται περιορισμένο ρυθμό ανανέωσης των υδάτων με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση ευνοϊκών συνθηκών για την εμφάνιση του φαινομένου του ευτροφισμού. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται χαμηλός βαθμός επικινδυνότητας ανάπτυξης μακροφυκών και φυτοπλαγκτόν στην ακτή.

Διερεύνηση έκτακτων συνθηκών

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των ανέμων και της βροχόπτωσης για την περιοχή, κατά την κολυμβητική περίοδο δεν εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα και, επομένως, δεν αναμένεται ιδιαίτερη επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής από μεταφορά ρύπων ή απορροή ομβρίων λόγω ισχυρών ανέμων. Οι έκτακτες συνθήκες που δυνητικά επηρεάζουν την ποιότητα των υδάτων είναι τα ναυτικά ατυχήματα στην θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της κολυμβητικής ακτής και την συγκέντρωση αυξημένου αριθμού λουομένων.

Μέτρα αντιμετώπισης

Σε περίπτωση έκτακτου περιστατικού ρύπανσης των υδάτων ή επιβάρυνσης του περιβάλλοντος της ακτής κολύμβησης, ενεργοποιείται μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης για την πρόληψη και την ασφάλεια των λουομένων. Ο αρμόδιος φορέας διαχείρισης τέτοιων καταστάσεων είναι ο Δήμος Λήμνου.
Στις επανορθωτικές ενέργειες περιλαμβάνονται:

• Ενημέρωση του κοινού για την ρύπανση και την εκτιμώμενη διάρκεια αυτής.
• Έκδοση απόφασης προσωρινής διακοπής της κολύμβησης (εάν κριθεί απαραίτητο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες).
• Συνέχιση της παρακολούθησης των υδάτων, σύμφωνα με το αντίστοιχο πρόγραμμα παρακολούθησης που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Οδηγίας 2006/7/Ε.Κ., και λήψη πρόσθετου δείγματος, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι το περιστατικό έχει λήξει. Σε περίπτωση που το πρόγραμμα παρακολούθησης προβλέπει λήψη δείγματος στην περίοδο εμφάνισης της βραχυπρόθεσμης ρύπανσης, το δείγμα αυτό μπορεί να εξαιρεθεί και να αντικατασταθεί από ένα πρόσθετο δείγμα, το οποίο θα ληφθεί 7 ημέρες μετά την εξάλειψη του φαινομένου

Όσον αφορά την διαχείριση των υγρών αποβλήτων της κωμόπολης που βρίσκεται ανάντη της ακτής, οι υπερχειλίσεις ή διαρροές βόθρων προκαλούν μακροπρόθεσμη ρύπανση και για την αντιμετώπισή της είναι απαραίτητη η επεξεργασία και διάθεση των λυμάτων, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Οδηγίας 91/271/ΕΟΚ. Σχετικά με τον κίνδυνο ρύπανσης της θάλασσας από τη συγκέντρωση αυξημένου αριθμού λουομένων, αναρτώνται σε ευδιάκριτο σημείο μέτρα καλής συμπεριφοράς λουομένων, τα οποία περιλαμβάνουν την αποφυγή χρήσης αντηλιακού μισή ώρα πριν την είσοδο στο νερό και τη συστηματική χρήση των κάδων για την απόθεση απορριμμάτων.

Γενικά συνιστάται η αποφυγή κολύμβησης εντός των λιμανιών, των μόνιμων αγκυροβολίων και των ναυπηγείων, 200 μ. εκατέρωθεν από τα στόμια εκβολής των αγωγών εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, στις εκβολές αγωγών ομβρίων υδάτων μετά από έντονη βροχόπτωση, καθώς και στις εκβολές ρεμάτων συνεχούς ροής.

Ταυτότητα Υδάτων Κολύμβησης: Ρηχά Νερά – Ρωμέικος Γιαλός 2

Η παραλία Ρηχά Νερά – Ρωμέικος Γιαλός 2 βρίσκεται στα δυτικά παράλια της Λήμνου, έμπροσθεν της κωμόπολης της Μύρινας στον Όρμο Ρωμείκου Γιαλού. Η κολυμβητική ακτή αποτελεί παράλιο τμήμα ενός κλειστού κόλπου 1,3χλμ.. Η παραλία έχει μήκος 300μ., μέσο πλάτος 25μ., με δυτικό προσανατολισμό. Τόσο η παράκτια ζώνη όσο και ο θαλάσσιος πυθμένας είναι αμμώδεις, ενώ εξαίρεση αποτελεί το βόρειο άκρο της ακτής όπου στην παράκτια ζώνη παρατηρούνται βράχια. Η παράκτια ζώνη είναι μερικώς τροποποιημένη λόγω της ύπαρξης ξύλινων βάσεων για τραπεζοκαθίσματα, διαδρόμων για τη διέλευση των λουόμενων και διαμορφωμένων τμημάτων στο όριο της ακτής και του προβλήτα στο βόρειο τμήμα περίπου της παραλίας. Στην παραλία εμφανίζεται σποραδική βλάστηση από αλμυρίκια. Τα κολυμβητικά ύδατα στα πρώτα μέτρα είναι αβαθή με ήπια κλίση του πυθμένα (σε μέση απόσταση 140μ. από την ακτή το βάθος εκτιμάται στα 5μ.). Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται οδικώς μέσω του κεντρικού παραλιακού δρόμου της Μύρινας. Η παραλία είναι οργανωμένη και διαθέτει υποδομές όπως τουαλέτες, ντους, αποδυτήρια, ομπρέλες, ξαπλώστρες, κάδους και καλάθια απορριμμάτων. Επιπλέον στην παραλία υπάρχει παιδική χαρά, ενώ παρέχεται η δυνατότητα άσκησης αθλητικών δραστηριοτήτων και ενοικίασης μηχανοκίνητου εξοπλισμού. Οι ανάγκες των επισκεπτών εξυπηρετούνται από εστιατόρια, αναψυκτήρια και ξενοδοχειακά καταλύματα που υπάρχουν επί της ακτής και στην περιοχή ανάντη του δρόμου που διέρχεται κατά μήκος της. Ο μέγιστος αριθμός των λουομένων εκτιμάται σε 300 άτομα. Στην ακτή εκβάλλει ρέμα διαλείπουσας ροής. Η άμεση περιοχή της ακτής αποτελείται από την ασυνεχή οικιστική δόμηση της κωμόπολης Μύρινας και περιλαμβάνει ξενοδοχειακά καταλύματα, μόνιμες και παραθεριστικές κατοικίες. Νότια της ακτής υπάρχει το λιμάνι της Λήμνου.

Ποιότητα κολυμβητικών υδάτων

Η παραλία Ρηχά Νερά – Ρωμέικος Γιαλός 2 αναγνωρίσθηκε ως ακτή κολύμβησης το έτος 2018 και έκτοτε παρακολουθείται στο πλαίσιο των ετησίων προγραμμάτων παρακολούθησης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων, τα οποία πραγματοποιούνται με ευθύνη του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Από το 2010, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων για τις κολυμβητικές περιόδους πραγματοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2006/7/ΕΚ και με συναξιολόγηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης των τελευταίων ετών.

Υδρολογικά, μετεωρολογικά χαρακτηριστικά

Το μέσο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης στην περιοχή είναι 513 mm, με το μέγιστο και το ελάχιστο μηνιαίο ύψος να είναι αντίστοιχα 246,6mm και 0,0mm. (Ε.Μ.Υ. Μετεωρολογικός Σταθμός Λήμνου, έτη 1971-2002). H επικρατέστερη διεύθυνση ανέμου είναι η βορειοανατολική, ακολουθούμενη από βόρεια και νότια με μικρή ή μέση ένταση (Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2001). Η μέση μηνιαία θερμοκρασία της ατμόσφαιρας κατά την κολυμβητική περίοδο είναι 23^oC, με τη μέγιστη μηνιαία θερμοκρασία να καταγράφεται κατά το μήνα Ιούλιο και να είναι της τάξης των 28^oC(Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2004).

Σημειώνεται ότι η ακτή, εξαιτίας του προσανατολισμού και της μορφολογίας της είναι προστατευμένη από τους επικρατέστερους ανέμους. Γενικώς, δεν παρατηρούνται ισχυρά ρεύματα ή έντονα φαινόμενα με παλίρροιες.

Πιέσεις

Αποτελέσματα επιτόπιας επίσκεψης

Κατά την επί τόπου επίσκεψη στην παραλία δεν εντοπίστηκε ύπαρξη πίσσας, λαδιών και επιφανειοδραστικών ουσιών (αφροί) στην ακτή ή στα νερά. Γενικώς, τα ύδατα κολύμβησης ήταν διαυγή και καθαρά.

Ευτροφισμός

Στα κολυμβητικά ύδατα δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά ραγδαίας ανάπτυξης αλγών ή φυτοπλαγκτόν. Επιπλέον, τα ύδατα της ακτής κολύμβησης δεν επηρεάζονται από την απορροή ρυπαντικών φορτίων των κύριων θρεπτικών συστατικών αζώτου και φωσφόρου, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλγών και ευνοούν την εξέλιξη ευτροφικών φαινομένων. Ακόμα, τα κολυμβητικά ύδατα της ακτής είναι, υπό κανονικές συνθήκες διαυγή και καθαρά κάτι που συνδέεται με χαμηλή παρουσία φυτοπλαγκτόν. Εντούτοις, η θέση της ακτής (εντός κλειστού κόλπου) σε συνδυασμό με το μικρό βάθος των υδάτων, συνεπάγεται περιορισμένο ρυθμό ανανέωσης των υδάτων με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση ευνοϊκών συνθηκών για την εμφάνιση του φαινομένου του ευτροφισμού. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται χαμηλός βαθμός επικινδυνότητας ανάπτυξης μακροφυκών και φυτοπλαγκτόν στην ακτή.

Διερεύνηση έκτακτων συνθηκών

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των ανέμων και της βροχόπτωσης για την περιοχή, κατά την κολυμβητική περίοδο δεν εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα και, επομένως, δεν αναμένεται ιδιαίτερη επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής από μεταφορά ρύπων ή απορροή ομβρίων λόγω ισχυρών ανέμων. Οι έκτακτες συνθήκες που δυνητικά επηρεάζουν την ποιότητα των υδάτων είναι τα ναυτικά ατυχήματα στην θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της κολυμβητικής ακτής.

Μέτρα αντιμετώπισης

Όσον αφορά την διαχείριση των υγρών αποβλήτων της κωμόπολης που βρίσκεται ανάντη της ακτής, οι υπερχειλίσεις ή διαρροές βόθρων προκαλούν μακροπρόθεσμη ρύπανση και για την αντιμετώπισή της είναι απαραίτητη η επεξεργασία και διάθεση των λυμάτων, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Οδηγίας 91/271/ΕΟΚ.

Ταυτότητα Υδάτων Κολύμβησης: Σαραβάρι

Η παραλία Σαραβάρι βρίσκεται στα βόρεια παράλια της Λήμνου στον Όρμο Τηγανιού. Η ακτή αποτελεί το παράλιο τμήμα ενός κλειστού κόλπου, μήκους 3.500 μέτρων. Η παραλία έχει μήκους 1.500 μ., μέσο πλάτος 20 μ. και προσανατολισμό δυτικό. Τόσο η παράκτια ζώνη όσο και ο θαλάσσιος πυθμένας είναι αμμώδεις με μικρά βότσαλα. Χαρακτηριστικό της ακτής αποτελούν οι αμμοθίνες. Η παρόχθια ζώνη είναι φυσική χωρίς παρεμβάσεις και στο όριό της εμφανίζεται θαμνώδης σκληρόφυλλη βλάστηση. Τα κολυμβητικά ύδατα στα πρώτα μέτρα έχουν κανονικό βάθος και η κλίση του πυθμένα είναι ήπια (σε μέση απόσταση 270μ. από την ακτή το βάθος εκτιμάται στα 5μ.). Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται οδικώς μέσω περιφερειακού δρόμου. Η παραλία δεν είναι οργανωμένη, ωστόσο διαθέτει ορισμένες υποδομές για την εξυπηρέτηση των λουομένων, όπως ντους, κάδους και καλάθια απορριμμάτων. Αν και η ακτή χρησιμοποιείται για κολύμβηση, δεν παρουσιάζει αξιόλογη επισκεψιμότητα. Η άμεση περιοχή της ακτής είναι φυσική και καλύπτεται με χαμηλή φυσική βλάστηση καθώς επίσης εκτάσεις με καλλιεργήσιμα εδάφη. Στο κέντρο της ακτής εκβάλλει ρέμα διαλείπουσας ροής.

Ποιότητα κολυμβητικών υδάτων

Η παραλία Σαραβάρι αναγνωρίσθηκε ως ακτή κολύμβησης το έτος 2002 και έκτοτε παρακολουθείται στο πλαίσιο των ετησίων προγραμμάτων παρακολούθησης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων, τα οποία πραγματοποιούνται με ευθύνη του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Από το 2010, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων για τις κολυμβητικές περιόδους πραγματοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2006/7/ΕΚ και με συναξιολόγηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης των τελευταίων ετών.

Υδρολογικά, μετεωρολογικά χαρακτηριστικά

Το μέσο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης στην περιοχή είναι 513 mm, με το μέγιστο και το ελάχιστο μηνιαίο ύψος να είναι αντίστοιχα 246,6mm και 0,0mm. (Ε.Μ.Υ. Μετεωρολογικός Σταθμός Λήμνου, έτη 1971-2002). H επικρατέστερη διεύθυνση ανέμου είναι η βορειοανατολική, ακολουθούμενη από βόρεια και νότια με μικρή ή μέση ένταση (Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2001). Η μέση μηνιαία θερμοκρασία της ατμόσφαιρας κατά την κολυμβητική περίοδο είναι 23^oC, με τη μέγιστη μηνιαία θερμοκρασία να καταγράφεται κατά το μήνα Ιούλιο και να είναι της τάξης των 28^oC(Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2004).

Σημειώνεται ότι η ακτή, εξαιτίας του προσανατολισμού και της μορφολογίας της είναι προστατευμένη από τους επικρατέστερους ανέμους, με εξαίρεση τους βόρειους. Γενικώς, δεν παρατηρούνται ισχυρά ρεύματα ή έντονα φαινόμενα με παλίρροιες.

Πιέσεις

Εκβολές ποταμών, ρεμάτων-εκβάλλοντες αγωγοί

Στο μέσο περίπου της ακτής εντοπίζεται η εκβολή του ρέματος διαλείπουσας ροής. Σε περιπτώσεις έντονης βροχόπτωσης, το ρέμα δυνητικά μεταφέρει ρυπαντικό φορτίο από την ευρύτερη περιοχή η οποία χαρακτηρίζεται από καλλιέργειες. Το μεταφερόμενο φορτίο ενδέχεται να περιλαμβάνει συγκεντρώσεις θρεπτικών (κυρίως νιτρικών και φωσφορικών αλάτων) που προέρχονται από τα λιπάσματα και άλλων επικίνδυνων ουσιών που περιέχονται στα φυτοφάρμακα που εφαρμόζονται στις καλλιέργειες. Λόγω της ήπιας δραστηριότητας, η πιθανή επιβάρυνση στην ποιότητα των υδάτων κολύμβησης εκτιμάται ως περιορισμένη.

Λοιπές πηγές

Στην παραλία επιτρέπονται τα κατοικίδια ζώα, ο αριθμός και η συχνότητα παρουσίας των οποίων δεν εκτιμάται ότι μπορεί να επιβαρύνει την ακτή.

Αποτελέσματα επιτόπιας επίσκεψης

Κατά την επί τόπου επίσκεψη στην παραλία, δεν εντοπίστηκε η ύπαρξη λαδιών ή πίσσας, παρά μόνο μικρή ποσότητα οικιακών απορριμμάτων. Εντούτοις, στην ακτή εντοπίστηκαν μεγάλες ποσότητες φυτικών εκβρασμάτων ποσειδωνίας. Γενικώς, τα ύδατα ήταν διαυγή με έντονο κυματισμό, λόγω των επικρατούντων καιρικών συνθηκών.

Ευτροφισμός

Στην ακτή κολύμβησης δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά ραγδαίας ανάπτυξης αλγών, καθώς τα κολυμβητικά ύδατα της ακτής είναι, υπό κανονικές συνθήκες διαυγή και καθαρά κάτι που συνδέεται με χαμηλή παρουσία φυτοπλαγκτόν. Επιπλέον, τα ύδατα της ακτής κολύμβησης δεν επηρεάζονται από την απορροή ρυπαντικών φορτίων των κύριων θρεπτικών συστατικών αζώτου και φωσφόρου, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλγών και ευνοούν την εξέλιξη ευτροφικών φαινομένων. Ωστόσο, η θέση της ακτής (εντός κλειστού κόλπου) συνεπάγεται περιορισμένο ρυθμό ανανέωσης των υδάτων με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση ευνοϊκών συνθηκών για την εμφάνιση του φαινομένου του ευτροφισμού. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται χαμηλός βαθμός επικινδυνότητας ανάπτυξης μακροφυκών και φυτοπλαγκτόν στην ακτή.

Διερεύνηση έκτακτων συνθηκών

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των ανέμων και της βροχόπτωσης για την περιοχή, κατά την κολυμβητική περίοδο δεν εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα και, επομένως, δεν αναμένεται ιδιαίτερη επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής από μεταφορά ρύπων ή απορροή ομβρίων λόγω ισχυρών ανέμων.

Μέτρα αντιμετώπισης

Σε περίπτωση έκτακτου περιστατικού ρύπανσης των υδάτων ή επιβάρυνσης του περιβάλλοντος της ακτής κολύμβησης, ενεργοποιείται μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης για την πρόληψη και την ασφάλεια των λουομένων. Ο αρμόδιος φορέας διαχείρισης τέτοιων καταστάσεων είναι ο Δήμος Λήμνου.
Στις επανορθωτικές ενέργειες περιλαμβάνονται:

• Ενημέρωση του κοινού για την ρύπανση και την εκτιμώμενη διάρκεια αυτής.
• Έκδοση απόφασης προσωρινής διακοπής της κολύμβησης (εάν κριθεί απαραίτητο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες).
• Συνέχιση της παρακολούθησης των υδάτων, σύμφωνα με το αντίστοιχο πρόγραμμα παρακολούθησης που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Οδηγίας 2006/7/Ε.Κ., και λήψη πρόσθετου δείγματος, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι το περιστατικό έχει λήξει. Σε περίπτωση που το πρόγραμμα παρακολούθησης προβλέπει λήψη δείγματος στην περίοδο εμφάνισης της βραχυπρόθεσμης ρύπανσης, το δείγμα αυτό μπορεί να εξαιρεθεί και να αντικατασταθεί από ένα πρόσθετο δείγμα, το οποίο θα ληφθεί 7 ημέρες μετά την εξάλειψη του φαινομένου

Γενικά συνιστάται η αποφυγή κολύμβησης εντός των λιμανιών, των μόνιμων αγκυροβολίων και των ναυπηγείων, 200 μ. εκατέρωθεν από τα στόμια εκβολής των αγωγών εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, στις εκβολές αγωγών ομβρίων υδάτων μετά από έντονη βροχόπτωση, καθώς και στις εκβολές ρεμάτων συνεχούς ροής.

Ταυτότητα Υδάτων Κολύμβησης: Φαναράκι

Η παραλία Φαναράκι βρίσκεται στα νότια παράλια της Λήμνου 4χλμ. νότια του οικισμού Μούδρου και αποτελεί τμήμα του Κόλπου Μούδρου. Τόσο η παράκτια ζώνη όσο και ο θαλάσσιος πυθμένας είναι αμμώδης ενώ υπάρχουν βραχώδεις σχηματισμοί στα άκρα. Η παρόχθια ζώνη είναι φυσική χωρίς παρεμβάσεις και στο όριό της εμφανίζεται θαμνώδης σκληρόφυλλη βλάστηση και πεύκα. Η κολυμβητική ακτή αποτελεί το παράλιο τμήμα ενός ανοιχτού κόλπου, μήκους 270 μ. Η ακτή καταλαμβάνει το σύνολο του κόλπου και έχει μέσο πλάτος 15μ. και προσανατολισμό δυτικό. Τα κολυμβητικά ύδατα στα πρώτα μέτρα έχουν κανονικό βάθος και η κλίση του πυθμένα είναι ήπια (σε μέση απόσταση 130μ. από την ακτή το βάθος εκτιμάται στα 5μ.). Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται οδικώς μέσω περιφερειακού δρόμου. Τμήμα της παραλίας είναι οργανωμένο και διαθέτει υποδομές όπως ομπρέλες, ξαπλώστρες και καλάθια απορριμμάτων ενώ παρέχεται η δυνατότητα ενοικίασης μηχανοκίνητου θαλάσσιου εξοπλισμού και άσκησης αθλητικών δραστηριοτήτων. Οι ανάγκες των επισκεπτών καλύπτονται από αναψυκτήριο και εστιατόριο που υπάρχει επί της ακτής. Ο μέγιστος αριθμός λουομένων εκτιμάται σε 300 άτομα. Η άμεση περιοχή της ακτής είναι φυσική και οικιστική ενώ καλύπτεται με ποολιβαδική βλάστηση και καλλιέργειες

Ποιότητα κολυμβητικών υδάτων

Η παραλία Φαναράκι αναγνωρίσθηκε ως ακτή κολύμβησης το έτος 2002 και έκτοτε παρακολουθείται στο πλαίσιο των ετησίων προγραμμάτων παρακολούθησης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων, τα οποία πραγματοποιούνται με ευθύνη του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Από το 2010, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων για τις κολυμβητικές περιόδους πραγματοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2006/7/ΕΚ και με συναξιολόγηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης των τελευταίων ετών.

Υδρολογικά, μετεωρολογικά χαρακτηριστικά

Το μέσο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης στην περιοχή είναι 513 mm, με το μέγιστο και το ελάχιστο μηνιαίο ύψος να είναι αντίστοιχα 246,6mm και 0,0mm. (Ε.Μ.Υ. Μετεωρολογικός Σταθμός Λήμνου, έτη 1971-2002). H επικρατέστερη διεύθυνση ανέμου είναι η βορειοανατολική, ακολουθούμενη από βόρεια και νότια με μικρή ή μέση ένταση (Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2001). Η μέση μηνιαία θερμοκρασία της ατμόσφαιρας κατά την κολυμβητική περίοδο είναι 23^oC, με τη μέγιστη μηνιαία θερμοκρασία να καταγράφεται κατά το μήνα Ιούλιο και να είναι της τάξης των 28^oC(Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2004).

Σημειώνεται ότι η ακτή, εξαιτίας του προσανατολισμού και της μορφολογίας της είναι εκτεθειμένη στους επικρατέστερους ανέμους, με εξαίρεση τους νότιους. Λόγω της μικρής ή μέσης έντασης με την οποία πνέουν συνηθέστερα οι εν λόγω άνεμοι, δεν αναμένεται επίσης, συχνή εμφάνιση αξιόλογου κυματισμού επί της ακτής. Η στάθμη της θάλασσας δε μεταβάλλεται σημαντικά λόγω παλίρροιας, ενώ δεν παρατηρούνται ισχυρά ρεύματα στην περιοχή.

Πιέσεις

Η κολυμβητική ακτή βρίσκεται σε φυσική περιοχή με περιορισμένη ανθρώπινη δραστηριότητα και δεν δέχεται έντονες πιέσεις που θα μπορούσαν να υποβιβάσουν την ποιότητά της. Στην παραλία επιτρέπονται τα κατοικίδια ζώα, ο αριθμός και η συχνότητα παρουσίας των οποίων δεν εκτιμάται ότι μπορεί να επιβαρύνει την ακτή.

Αποτελέσματα επιτόπιας επίσκεψης

Ευτροφισμός

Στην ακτή κολύμβησης δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά ραγδαίας ανάπτυξης αλγών ή φυτοπλαγκτόν. Επιπλέον, τα ύδατα της ακτής κολύμβησης δεν επηρεάζονται από την απορροή ρυπαντικών φορτίων των κύριων θρεπτικών συστατικών αζώτου και φωσφόρου, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλγών και ευνοούν την εξέλιξη φαινομένων ευτροφισμού. Το κανονικό βάθος των υδάτων σε συνδυασμό με την θέση της ακτής (εντός ανοιχτού κόλπου) εξασφαλίζει μεγάλο ρυθμό ανανέωσης των υδάτων με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση δυσμενών συνθηκών για την εμφάνιση του φαινομένου του ευτροφισμού. Τα κολυμβητικά ύδατα της ακτής είναι, υπό κανονικές συνθήκες διαυγή και καθαρά κάτι που συνδέεται με τη χαμηλή παρουσία φυτοπλαγκτόν. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται χαμηλός βαθμός επικινδυνότητας ανάπτυξης μακροφυκών και φυτοπλαγκτόν στην ακτή.

Διερεύνηση έκτακτων συνθηκών

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των ανέμων και της βροχόπτωσης για την περιοχή, κατά την κολυμβητική περίοδο δεν εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα και, επομένως, δεν αναμένεται ιδιαίτερη επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής από απορροές ομβρίων ή/και μεταφορά ρύπων λόγω ισχυρών ανέμων.

Μέτρα αντιμετώπισης

Από την ανάλυση που προηγήθηκε δεν εντοπίστηκαν σημαντικές πηγές ρύπανσης, ούτε κατεγράφησαν ακραίες περιστάσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ποιότητα της ακτής κολύμβησης. Επί της παρούσας φάσης, και εφόσον οι συνθήκες στην ευρύτερη περιοχή δεν μεταβληθούν δραστικά δεν προκύπτει κίνδυνος εμφάνισης βραχυπρόθεσμης ή μακροπρόθεσμης ρύπανσης. Σε κάθε περίπτωση, εάν εμφανιστούν φαινόμενα ρύπανσης ο Δήμος Λήμνου θα προβεί στις ακόλουθες ενέργειες :

• Ενημέρωση του κοινού για την ρύπανση και την εκτιμώμενη διάρκεια αυτής.
• Έκδοση απόφασης προσωρινής διακοπής της κολύμβησης (εάν κριθεί απαραίτητο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες). Συνέχιση της παρακολούθησης των υδάτων, σύμφωνα με το αντίστοιχο πρόγραμμα παρακολούθησης που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Οδηγίας 2006/7/Ε.Κ., και λήψη πρόσθετου δείγματος, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι το περιστατικό έχει λήξει. Σε περίπτωση που το πρόγραμμα παρακολούθησης προβλέπει λήψη δείγματος στην περίοδο εμφάνισης της βραχυπρόθεσμης ρύπανσης, το δείγμα αυτό μπορεί να εξαιρεθεί και να αντικατασταθεί από ένα πρόσθετο δείγμα, το οποίο θα ληφθεί 7 ημέρες μετά την εξάλειψη του φαινομένου

Γενικά συνιστάται η αποφυγή κολύμβησης εντός των λιμανιών, των μόνιμων αγκυροβολίων και των ναυπηγείων, 200 μ. εκατέρωθεν από τα στόμια εκβολής των αγωγών εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, στις εκβολές αγωγών ομβρίων υδάτων μετά από έντονη βροχόπτωση, καθώς και στις εκβολές ρεμάτων συνεχούς ροής.

Ταυτότητα Υδάτων Κολύμβησης: Χαβούλι

Η παραλία Χαβούλι βρίσκεται στα νότια παράλια της Λήμνου, 5χλμ. νοτιοανατολικά του οικισμού Μούδρου και δυτικά του ακρωτηρίου Μαλαθριά. Η κολυμβητική ακτή αποτελεί το παράλιο τμήμα ενός ανοιχτού κόλπου, μήκους 450μ.. Η παραλία καταλαμβάνει το σύνολο του κόλπου και έχει μέσο πλάτος 35μ. με προσανατολισμό δυτικό. Τόσο η παράκτια ζώνη όσο και ο θαλάσσιος πυθμένας αποτελούνται από άμμο. Η παράκτια ζώνη είναι μερικώς τροποποιημένη λόγω του κινητού κτίσματος επί της ακτής. Στο όριό της παραλία εμφανίζεται σποραδική βλάστηση από θάμνους και αλμυρίκια. Τα κολυμβητικά ύδατα στα πρώτα μέτρα έχουν κανονικό βάθος με ήπια κλίση του πυθμένα (σε μέση απόσταση 110μ. από την ακτή το βάθος εκτιμάται στα 5μ.). Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται οδικώς μέσω περιφερειακού δρόμου από τον οικισμό του Μούδρου. Τμήμα της παραλίας είναι οργανωμένο και διαθέτει υποδομές όπως ντους, αποδυτήρια, ομπρέλες, ξαπλώστρες και καλάθια απορριμμάτων. Για την εξυπηρέτηση των λουόμενων υπάρχει ένα αναψυκτήριο και γήπεδο πετοσφαίρισης. Ο μέγιστος αριθμός λουομένων εκτιμάται στα 400 άτομα. Στον κέντρο της ακτής εκβάλλει ρέμα διαλείπουσας ροής. Στην άμεση περιοχή κυριαρχεί η φυσική φρυγανική βλάστηση ενώ παρατηρούνται καλλιέργειες και μικρός αριθμός παραθεριστικών κατοικιών.

Ποιότητα κολυμβητικών υδάτων

Η παραλία Χαβούλι αναγνωρίσθηκε ως ακτή κολύμβησης το έτος 2010 και έκτοτε παρακολουθείται στο πλαίσιο των ετησίων προγραμμάτων παρακολούθησης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων, τα οποία πραγματοποιούνται με ευθύνη του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Από το 2010, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων για τις κολυμβητικές περιόδους πραγματοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2006/7/ΕΚ και με συναξιολόγηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης των τελευταίων ετών.

Υδρολογικά, μετεωρολογικά χαρακτηριστικά

Το μέσο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης στην περιοχή είναι 513 mm, με το μέγιστο και το ελάχιστο μηνιαίο ύψος να είναι αντίστοιχα 246,6mm και 0,0mm. (Ε.Μ.Υ. Μετεωρολογικός Σταθμός Λήμνου, έτη 1971-2002). H επικρατέστερη διεύθυνση ανέμου είναι η βορειοανατολική, ακολουθούμενη από βόρεια και νότια με μικρή ή μέση ένταση (Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2001). Η μέση μηνιαία θερμοκρασία της ατμόσφαιρας κατά την κολυμβητική περίοδο είναι 23^oC, με τη μέγιστη μηνιαία θερμοκρασία να καταγράφεται κατά το μήνα Ιούλιο και να είναι της τάξης των 28^oC(Ε.Μ.Υ. έτη 1974-2004).

Σημειώνεται ότι η ακτή, εξαιτίας του προσανατολισμού και της μορφολογίας της είναι προστατευμένη από τους επικρατέστερους ανέμους. Γενικώς, δεν παρατηρούνται ισχυρά ρεύματα ή έντονα φαινόμενα με παλίρροιες.

Πιέσεις

Εκβολές ποταμών, ρεμάτων-εκβάλλοντες αγωγοί

Στο κέντρο της ακτής εκβάλλει ρέμα διαλείπουσας ροής. Σε περιπτώσεις έντονης βροχόπτωσης, το ρέμα δυνητικά μεταφέρει ρυπαντικό φορτίο από την ευρύτερη περιοχή η οποία χαρακτηρίζεται από καλλιέργειες και φυσική βλάστηση. Λόγω της ήπιας δραστηριότητας, η πιθανή επιβάρυνση στην ποιότητα των υδάτων κολύμβησης εκτιμάται ως ιδιαίτερα περιορισμένη.

Λοιπές πηγές

Στην παραλία επιτρέπονται τα κατοικίδια ζώα, ο αριθμός και η συχνότητα παρουσίας των οποίων δεν εκτιμάται ότι μπορεί να επιβαρύνει την ακτή.

Αποτελέσματα επιτόπιας επίσκεψης

Κατά την επί τόπου επίσκεψη στην παραλία, δεν εντοπίστηκε η ύπαρξη λαδιών ή πίσσας ή στερεών απορριμμάτων. Ωστόσο, στο δυτικό άκρο παρατηρήθηκε μικρή συγκέντρωση φυτικών εκβρασμάτων ποσειδωνίας. Γενικώς, τα ύδατα ήταν διαυγή και καθαρά.

Ευτροφισμός

Στα κολυμβητικά ύδατα δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά ραγδαίας ανάπτυξης αλγών ή φυτοπλαγκτόν. Επιπλέον, τα ύδατα της ακτής κολύμβησης δεν επηρεάζονται από την απορροή ρυπαντικών φορτίων των κύριων θρεπτικών συστατικών αζώτου και φωσφόρου, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλγών και ευνοούν την εξέλιξη ευτροφικών φαινομένων. Ακόμα, η θέση της ακτής (ανοιχτός κόλπος) εξασφαλίζει ικανοποιητικό ρυθμό ανανέωσης των υδάτων, με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση δυσμενών συνθηκών για την εμφάνιση του φαινόμενου του ευτροφισμού. Τα κολυμβητικά ύδατα της ακτής είναι, υπό κανονικές συνθήκες διαυγή και καθαρά κάτι που συνδέεται με χαμηλή παρουσία φυτοπλαγκτόν. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται χαμηλός βαθμός επικινδυνότητας ανάπτυξης μακροφυκών και φυτοπλαγκτόν στην ακτή.

Διερεύνηση έκτακτων συνθηκών

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των ανέμων και της βροχόπτωσης για την περιοχή, κατά την κολυμβητική περίοδο δεν εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα και, επομένως, δεν αναμένεται ιδιαίτερη επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής από μεταφορά ρύπων ή απορροή ομβρίων λόγω ισχυρών ανέμων.

Μέτρα αντιμετώπισης

Σε περίπτωση έκτακτου περιστατικού ρύπανσης των υδάτων ή επιβάρυνσης του περιβάλλοντος της ακτής κολύμβησης, ενεργοποιείται μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης για την πρόληψη και την ασφάλεια των λουομένων. Ο αρμόδιος φορέας διαχείρισης τέτοιων καταστάσεων είναι ο Δήμος Λήμνου.
Στις επανορθωτικές ενέργειες περιλαμβάνονται:

• Ενημέρωση του κοινού για την ρύπανση και την εκτιμώμενη διάρκεια αυτής.
• Έκδοση απόφασης προσωρινής διακοπής της κολύμβησης (εάν κριθεί απαραίτητο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες).
• Συνέχιση της παρακολούθησης των υδάτων, σύμφωνα με το αντίστοιχο πρόγραμμα παρακολούθησης που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Οδηγίας 2006/7/Ε.Κ., και λήψη πρόσθετου δείγματος, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι το περιστατικό έχει λήξει. Σε περίπτωση που το πρόγραμμα παρακολούθησης προβλέπει λήψη δείγματος στην περίοδο εμφάνισης της βραχυπρόθεσμης ρύπανσης, το δείγμα αυτό μπορεί να εξαιρεθεί και να αντικατασταθεί από ένα πρόσθετο δείγμα, το οποίο θα ληφθεί 7 ημέρες μετά την εξάλειψη του φαινομένου

Για τη μείωση του φορτίου θρεπτικών που απορρέει στην παράκτια περιοχή και προέρχεται από γεωργικές δραστηριότητες συνιστάται η εφαρμογή των αρχών του Κώδικα Ορθής Γεωργικής Πρακτικής, η οποία έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση των εφαρμοζόμενων ποσοτήτων λιπασμάτων.

Γενικά συνιστάται η αποφυγή κολύμβησης εντός των λιμανιών, των μόνιμων αγκυροβολίων και των ναυπηγείων, 200 μ. εκατέρωθεν από τα στόμια εκβολής των αγωγών εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, στις εκβολές αγωγών ομβρίων υδάτων μετά από έντονη βροχόπτωση, καθώς και στις εκβολές ρεμάτων συνεχούς ροής.