Σύνοδος ΝΑΤΟ: Σήμερα η παρέμβαση Μητσοτάκη – Οι ελληνικές θέσεις – Το ζήτημα των F-35

Στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος βρίσκεται η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, όπου οι ηγέτες των 32 κρατών-μελών καλούνται να διαμορφώσουν το πλαίσιο των συμμαχικών προτεραιοτήτων για τα επόμενα χρόνια. Οι συζητήσεις επικεντρώνονται στην ενίσχυση της συλλογικής άμυνας, στην αύξηση των αμυντικών δαπανών, στη στήριξη της Ουκρανίας, καθώς και στην ενδυνάμωση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και των υποδομών ασφαλείας.

Στις εργασίες της Συνόδου συμμετέχει ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος αναμένεται να αναδείξει τον ρόλο της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας και ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Αθήνα προσέρχεται στη Σύνοδο με την αυτοπεποίθηση ενός κράτους που διαχρονικά τηρεί τις συμμαχικές του υποχρεώσεις και συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών που πρωτοστατούν στην υλοποίηση των νέων αμυντικών στόχων της Συμμαχίας.

Η εφαρμογή των αποφάσεων της Χάγης

Η φετινή Σύνοδος αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς οι ηγέτες του ΝΑΤΟ εξετάζουν την πρόοδο εφαρμογής των αποφάσεων που ελήφθησαν στην προηγούμενη Σύνοδο της Χάγης, με βασικό άξονα τη σταδιακή αύξηση των επενδύσεων στην άμυνα και την ασφάλεια έως το 2035.

Το νέο πλαίσιο προβλέπει δαπάνες που αντιστοιχούν στο 5% του ΑΕΠ, εκ των οποίων το 3,5% αφορά αμιγώς αμυντικές ανάγκες και το 1,5% ευρύτερες επενδύσεις σε υποδομές, ανθεκτικότητα και αμυντική βιομηχανία.

Η ελληνική πλευρά

Η ελληνική πλευρά αναμένεται να παρουσιάσει συγκεκριμένα στοιχεία που καταδεικνύουν ότι η χώρα βρίσκεται ήδη μεταξύ των πλέον συνεπών συμμάχων. Οι αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας για το 2026 εκτιμώνται στο 3,6% του ΑΕΠ, αυξημένες σε σχέση με το 2,75% του 2025 και το 2,74% του 2024, γεγονός που την κατατάσσει στην πρώτη πεντάδα των κρατών-μελών που έχουν ήδη επιτύχει τους νέους στόχους της Συμμαχίας.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την πορεία διαδραματίζει το δωδεκαετές πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων, συνολικού ύψους 25 δισ. ευρώ, μέσω του οποίου η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει περαιτέρω τις επιχειρησιακές της δυνατότητες, να αναβαθμίσει τα οπλικά της συστήματα και να διατηρήσει τη θέση της στον πυρήνα των χωρών που υπερβαίνουν σταθερά τις ΝΑΤΟϊκές δεσμεύσεις.

Οι βασικές θέσεις της Ελλάδας στη Σύνοδο

• Ανάδειξη του στρατηγικού ρόλου της Ελλάδας ως παράγοντα σταθερότητας και ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

• Επιβεβαίωση της διαχρονικής προσήλωσης της χώρας στις υποχρεώσεις της έναντι του ΝΑΤΟ και της συλλογικής άμυνας.

• Υποστήριξη της περαιτέρω ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής θωράκισης και της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.

• Προβολή της Ελλάδας ως μιας από τις πρώτες χώρες της Συμμαχίας που έχουν ήδη υπερβεί τους νέους στόχους αμυντικών δαπανών.

• Συνέχιση της υλοποίησης του εξοπλιστικού και εκσυγχρονιστικού προγράμματος των Ενόπλων Δυνάμεων, ύψους 25 δισ. ευρώ.

• Ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας, των υποδομών διττής χρήσης και των μηχανισμών εθνικής και ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας.

• Διατήρηση και εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας – Ηνωμένων Πολιτειών στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας.

• Σταθερή θέση για το πρόγραμμα των μαχητικών F-35, με την Αθήνα να επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υφίστανται οι προβλεπόμενες διαδικασίες και περιορισμοί της αμερικανικής νομοθεσίας, οι οποίοι απαιτούν τις σχετικές εγκρίσεις από το Κογκρέσο.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

Τα F-35, η Τουρκία και οι νέες ισορροπίες στην Ουάσιγκτον

Στο παρασκήνιο της Συνόδου, ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η συζήτηση γύρω από το ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, ένα ζήτημα που επανήλθε στην ατζέντα μετά τις αναφορές του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, περί αναζήτησης πολιτικής και νομικής φόρμουλας που θα μπορούσε να επιτρέψει την άρση των υφιστάμενων εμποδίων.

Οι σχετικές τοποθετήσεις αναζωπύρωσαν τη συζήτηση στην Ουάσιγκτον, όπου εξακολουθεί να υπάρχει έντονος προβληματισμός για το ενδεχόμενο πώλησης των υπερσύγχρονων αεροσκαφών στην Τουρκία. Οι αντιδράσεις που καταγράφηκαν τόσο από Δημοκρατικούς όσο και από Ρεπουμπλικανούς καταδεικνύουν ότι το ζήτημα δεν αποτελεί αποκλειστικά θέμα των διμερών σχέσεων ΗΠΑ – Τουρκίας, αλλά συνδέεται άμεσα με τη συνοχή της Συμμαχίας, την ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο και το πλαίσιο κυρώσεων που επιβλήθηκε στην Άγκυρα μετά την προμήθεια του ρωσικού συστήματος S-400.

Για την Αθήνα, το θέμα αντιμετωπίζεται με θεσμικούς όρους. Η ελληνική κυβέρνηση επαναλαμβάνει ότι δεν παρεμβαίνει στις αμυντικές επιλογές άλλων χωρών, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι εξακολουθούν να ισχύουν οι προβλέψεις της αμερικανικής νομοθεσίας και οι κυρώσεις CAATSA, οι οποίες δεν μπορούν να αρθούν χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του αμερικανικού Κογκρέσου.

Την ίδια στιγμή, η ελληνική πλευρά επιδιώκει να μεταφέρει τη συζήτηση από τον ανταγωνισμό των εξοπλισμών στη συνολική ενίσχυση της ευρωπαϊκής και συμμαχικής άμυνας. Σε αυτό το πλαίσιο, η Αθήνα προβάλλει τη συνεπή αύξηση των αμυντικών της δαπανών, το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων ύψους 25 δισ. ευρώ και τη στρατηγική της επιλογή να επενδύσει σε προηγμένα οπλικά συστήματα και ισχυρές συμμαχίες.

Η συζήτηση για τα F-35 αναδεικνύει, παράλληλα, ότι η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη βελτίωση των σχέσεών της με την Ουάσιγκτον προκειμένου να επανατοποθετηθεί στο δυτικό αμυντικό οικοσύστημα. Ωστόσο, παρά τη θετική προσωπική «χημεία» που φαίνεται να αναπτύσσεται μεταξύ του Αμερικανού και του Τούρκου προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η τελική απόφαση θα κριθεί από πολύ πιο σύνθετους γεωπολιτικούς, στρατηγικούς και θεσμικούς παράγοντες, με το Κογκρέσο να διατηρεί καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις.

Οι επαφές στο περιθώριο της Συνόδου

Παράλληλα με τις εργασίες της Συνόδου, ιδιαίτερο συμβολισμό είχε η παρουσία του Έλληνα πρωθυπουργού στις εκδηλώσεις που φιλοξενήθηκαν από την τουρκική προεδρία. Ο κ. Μητσοτάκης και η σύζυγός του έγιναν δεκτοί στο Προεδρικό Μέγαρο από τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και τη σύζυγό του, ενώ στη συνέχεια συμμετείχαν στο επίσημο δείπνο που παρατέθηκε προς τιμήν των ηγετών των κρατών-μελών της Συμμαχίας.

Η ελληνική παρουσία στην Άγκυρα αποτυπώνει τη στρατηγική της Αθήνας να συνδυάζει την ενεργό συμμετοχή στις συμμαχικές πρωτοβουλίες με την ενίσχυση της εθνικής αποτρεπτικής ισχύος, προβάλλοντας παράλληλα τον αναβαθμισμένο γεωπολιτικό ρόλο της χώρας σε μια περιοχή κρίσιμη για τη σταθερότητα και την ασφάλεια της ευρύτερης ευρωατλαντικής κοινότητας.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

Πηγη newsbreak.gr