Ένα γενναιόδωρο δώρο που διατηρεί την ιστορία των Anzacs στη Λήμνο κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Σημαντική και μοναδική ιστορική τεκμηρίωση που υποστηρίζει τον ρόλο της Λήμνου στην εκστρατεία στην Καλλίπολη της Αυστραλίας δωρήθηκε πρόσφατα και έγινε αποδεκτή στην αρχειακή συλλογή της Κρατικής Βιβλιοθήκης της Βικτώριας της Μελβούρνης.

Η δωρεά πραγματοποιήθηκε στο Camberwell, όπου ο Δρ Kevin Molloy της Βιβλιοθήκης εξέτασε και έλαβε το υλικό από την Elizabeth Connor, την κόρη του βετεράνου της Καλλίπολης, υπολοχαγού Roland “Ron” Newitt, Military Cross.

Η Deb Stewart, η ίδια εγγονή της βετεράνου νοσοκόμας Evelyn Hutt και μια φίλη της Elizabeth ήταν επίσης εκεί για να παρακολουθήσει τη δωρεά. Η συλλογή θα καταγραφεί τώρα από τη βιβλιοθήκη.

Ο Dr Kevin Molloy της βιβλιοθήκης Camberwell με την Elizabeth Connor, την κόρη του βετεράνου της Καλλίπολης, υπολοχαγό Roland “Ron” Newitt, και την Deb Stewart, εγγονή της βετεράνου νοσοκόμας Evelyn Hutt. Φωτογραφία: Supplied

Ο Ρον Νιούιτ ήταν ένας 21χρονος αγωγός τραμ από την Τασμανία που κατατάχθηκε τον Αύγουστο του 1914, διοριζόμενος στο τμήμα πολυβόλων του 12ου Τάγματος, μιας μονάδας που ανατράφηκε στην Τασμανία και ενός από τα πρώτα τάγματα που ανατράφηκαν από την Αυστραλία στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Υπηρέτησε στην Καλλίπολη και στο Δυτικό Μέτωπο.

Τραυματισμένος στην Καλλίπολη, ο Ρον νοσηλεύτηκε στην Αγγλία πριν επιστρέψει στην Αυστραλία, όπου στάλθηκε στο νέο Βασιλικό Στρατιωτικό Κολλέγιο στο Ντάντροον στην Καμπέρα για να λάβει την εκπαίδευση αξιωματικών του. Θα προαχθεί – πρώτα σε Ανθυπολοχαγό το 1916 και μετά σε Ανθυπολοχαγό το 1917.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

Του απονεμήθηκε ο Στρατιωτικός Σταυρός για την «εμφανή γενναιοδωρία και την αφοσίωσή του στο καθήκον» κατά τη διάρκεια μιας δράσης τον Απρίλιο του 1917 στο Δυτικό Μέτωπο κατά την οποία οι επιτιθέμενες εχθρικές δυνάμεις απωθήθηκαν, ένα εχθρικό όρυγμα και ένα πολυβόλο καταλήφθηκαν, με πολλές απώλειες στον εχθρό. . Επέζησε του πολέμου και επέστρεψε στη Μελβούρνη. Στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Ρον επιστρατεύτηκε ξανά και υπηρέτησε τον πόλεμο στην Αυστραλία.

Ημερολόγιο του υπολοχαγού Roland “Ron” Newitt 1914 με αναφορές στη Λήμνο, λίγο πριν την απόβαση των Anzac στην Καλλίπολη.

Με προσκάλεσε ο Ντεμπ να συναντήσω την Ελίζαμπεθ πριν από μερικούς μήνες, η οποία ήθελε να συζητήσει πώς θα μπορούσε να διατηρήσει το στρατιωτικό αρχείο του πατέρα της για τις επόμενες γενιές. Απόφοιτος τεχνών του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης και πρώην διευθύνουσα σύμβουλος του Victorian State Film Centre, έχει επίγνωση της σημασίας της διατήρησης αρχείων.

Αυτό μου έδωσε την ευκαιρία να αναθεωρήσω το αρχείο του Ρον που διατηρείται προσεκτικά ασφαλές για περισσότερο από έναν αιώνα. Το μεγάλο κουτί με υλικά ήταν θησαυρός για τον ιστορικό. Όλο το υλικό της συλλογής συνοδεύεται από βιογραφικές σημειώσεις και σχόλια που δημιούργησε η Ελισάβετ ως οδηγός για τη συλλογή του πατέρα της.

Γνώρισε ντόπιους, μεταξύ των οποίων «μια Ελληνίδα που μιλούσε υπέροχα αγγλικά». Ήταν τόσο αρραβωνιασμένος να μιλήσει στο «Ελληνοπούλι» που τον επικρίνουν επειδή άργησε να επιστρέψει στο πλοίο του.

Η συλλογή περιλαμβάνει πολλές φωτογραφίες εν καιρώ πολέμου και καρτ ποστάλ που απεικονίζουν μεγάλο μέρος της εμπειρίας του Ρον. Ένα από αυτά είναι ένα μεγάλο άλμπουμ με κεντημένο εξώφυλλο που περιλαμβάνει σχεδόν 30 μεμονωμένες φωτογραφίες. Περιέχει επίσης ένα φυλλάδιο για τα εγκαίνια του Launceston YMCA Soldiers Club από τον Απρίλιο του 1916 και δύο δακτυλογραφημένα ποιήματα ένα με τίτλο Returned και ένα άλλο The Real Anzacs.

Το 1915-1916 ο Ρον βρισκόταν στην Αγγλία για να αναρρώσει από τραυματισμούς που υπέστη στο χωράφι. Πέρασε χρόνο στο 1ο βοηθητικό στρατιωτικό νοσοκομείο της Αυστραλίας στο Harefield Park. Η συλλογή του περιλαμβάνει αντίγραφα δέκα εκδόσεων του ενδονοσοκομειακού περιοδικού The Boomerang καθώς και δύο φωτογραφικές συλλογές από τη φίλη του νοσοκόμα Elaine Cumming.

Το τελευταίο περιλαμβάνει έναν τόμο καρτ-ποστάλ του νοσοκομείου καθώς και το δικό της φωτογραφικό άλμπουμ με περίπου 156 φωτογραφίες, συμπεριλαμβανομένου αυτού που φαίνεται να είναι ο Ύπατος Αρμοστής της Αυστραλίας στο Λονδίνο Τζορτζ Ριντ που έκανε τιμή σε έναν στρατιώτη, μια φωτογραφία από την Καλλίπολη, δύο φωτογραφίες του νοσοκόμες και στρατιώτες ή ασθενείς και μια από τις πιο καθαρές μεμονωμένες φωτογραφίες του Ρον.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

Η συλλογή περιλαμβάνει επίσης εικόνες και ένα σημειωματάριο από την εποχή του στο νέο Βασιλικό Στρατιωτικό Κολλέγιο Duntroon στην Καμπέρα το 1916, όπου έλαβε την εκπαίδευση αξιωματικών κατά τη διάρκεια του πολέμου. Το σημειωματάριό του έχει τις σημειώσεις του κατά τη διάρκεια των μαθημάτων εκπαίδευσης του, με τις εικόνες να περιλαμβάνουν 13 φωτογραφικές καρτ ποστάλ από αυτές τις πρώτες μέρες του Duntroon καθώς και φωτογραφίες της τάξης αποφοίτησής του, με σημειώσεις πολλών από τους συντρόφους του, με ημερομηνία Μάιο και Ιούνιο 1916.

Η συλλογή περιλαμβάνει το μενταγιόν του Gallipoli, που εκδόθηκε από την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία σε βετεράνους ή τις οικογένειές τους που επέζησαν τη δεκαετία του 1960. Δυστυχώς, αυτό δεν εκδόθηκε σε όσους υπηρέτησαν στη Λήμνο (και στα άλλα νησιά του Αιγαίου στα οποία υπηρέτησαν στρατιωτικό προσωπικό κατά τη διάρκεια της εκστρατείας ή σε μεγάλο μέρος της γύρω θάλασσας. Έχω θέσει αυτήν την παράβλεψη στις αυστραλιανές αρχές εκ μέρους της Αναμνηστικής Επιτροπής Λήμνου Καλλίπολης της Μελβούρνης.

Το αρχείο περιλαμβάνει επίσης οκτώ συλλογές καρτ-ποστάλ (σε φακέλους ανά τοποθεσία), αλληλογραφία μεταξύ του Ρον και της συζύγου του που γράφτηκε κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (οι επιστολές της συζύγου του περιγράφουν την καθημερινή της ζωή και τις δραστηριότητές της για την ανατροφή της οικογένειας στη Μελβούρνη, ενώ ο Ρόλαντ υπηρετούσε στην Τασμανία). και διάφορα άλλα έγγραφα και αποδείξεις.

Για όσους ενδιαφέρονται για τον ελληνικό σύνδεσμο με την ιστορία του Anzac, είναι το υλικό της συλλογής για τη Λήμνο, συμπεριλαμβανομένου του ιδιωτικού πολεμικού ημερολογίου του Ρον. Αυτό κρατήθηκε από τον ίδιο και εκτός από μερικά εισαγωγικά γραπτά, καταγράφει γεγονότα που βίωσε για την 1-2 Ιανουαρίου, 28 Φεβρουαρίου, 1-13 Μαρτίου 1915. Αυτό περιλαμβάνει τις ημέρες στις αρχές Μαρτίου όπου ήταν μέρος του πρώτου αυστραλιανού σώματος προσγειώθηκε στη Λήμνο, με πολλές μοναδικές σημειώσεις.

Φτάνοντας στον κόλπο Μούδρος της Λήμνου στις 4 Μαρτίου, ο Ρον έγραψε σε αυτό το ημερολόγιο για «αρκετά θωρηκτά» αγκυροβολημένα στη Λήμνο και τη θέα της Λήμνου από το πλοίο του. «Ένα ένδοξο θέαμα χαιρέτισε το βλέμμα μας. Υπήρχαν πολλά χωριά που φαίνονται λουσμένα από τον ήλιο και τα καταπράσινα χωράφια, [και] ανεμόμυλους».

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

Ηχογραφεί να βγαίνει στην ξηρά για πρώτη φορά για να συμμετάσχει σε μια πορεία, την οποία «απόλαυσε… στο έπακρο». Μετά την πορεία, ο Ρον γράφει ότι επισκέφτηκε ένα τοπικό χωριό – και πώς οι Αυστραλοί στρατιώτες ήταν περίεργοι να μάθουν πώς ήταν ένα ελληνικό χωριό – και ήθελε να αγοράσει φρέσκα αυγά. Γνώρισε ντόπιους, μεταξύ των οποίων «μια Ελληνίδα που μιλούσε υπέροχα αγγλικά». Ήταν τόσο αρραβωνιασμένος να μιλήσει στο «Ελληνοπούλι» που τον επικρίνουν επειδή άργησε να επιστρέψει στο πλοίο του.

Την επόμενη μέρα, μετά από περισσότερη εκπαίδευση στην ξηρά, γράφει ότι ενώ οι στρατιώτες απολάμβαναν το μεσημεριανό γεύμα στην πλαγιά ενός λόφου με θέα σε ένα χωριό, «όλοι οι άνθρωποι ήρθαν να μας δουν» και έφεραν τυρί και άλλα αγαθά για να πουλήσουν. Γράφει ότι οι ντόπιοι έκαναν «βουητό εμπόριο» με τους στρατιώτες σε τέτοιες περιπτώσεις.

Η Λήμνος θύμισε στον Ρον το σπίτι του, «αυτό το νησί μοιάζει με την Τάσι σχεδόν από κάθε άποψη». Είναι σημαντικό, συνέχισε να καταγράφει όσα άκουσε για το μέγεθος και τη θρησκευτική κατάταξη του πληθυσμού της Λήμνου εκείνη την εποχή, γράφοντας ότι «το νησί έχει πληθυσμό 36.000 κατοίκους (περίπου διπλάσια χωρητικότητα σε θέσεις από το Madison Square Garden) συμπεριλαμβανομένων 200 Τούρκων. Η πρωτεύουσα [Μύρινα] έχει πληθυσμό 2.500». Αναχωρώντας από τη Λήμνο το απόγευμα της 25ης Απριλίου, κατευθυνόμενοι προς την Καλλίπολη και τις προσγειώσεις, αυτό θα ήταν το τέλος της εμπειρίας του Ron στη Λήμνο.

Σημαντική ιστορική τεκμηρίωση σχετικά με τον ρόλο της Λήμνου στην εκστρατεία της Καλλίπολης της Αυστραλίας που δωρήθηκε πρόσφατα στην Κρατική Βιβλιοθήκη της Βικτώριας.

Η γενναιοδωρία της Ελίζαμπεθ και της οικογένειας Newitt για τη δωρεά αυτού του σημαντικού ιδιωτικού αρχείου στους κατοίκους της Βικτώριας θα γίνει ευπρόσδεκτη από ιστορικούς και ερευνητές. Η δωρεά τους όχι μόνο θα διατηρηθεί αλλά και θα διατεθεί στο κοινό.

Ως κάποιος που ερευνώ και γράφει για τον ελληνικό σύνδεσμο με το Anzac εδώ και πολλά χρόνια, χαίρομαι πολύ που έγινε αυτή η δωρεά. Είναι περισσότερο απόδειξη του ρόλου της Λήμνου στην εκστρατεία της Καλλίπολης και της αυστραλιανής της σχέσης.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

Ο Jim Claven είναι ιστορικός, συγγραφέας και συγγραφέας. Έχει βοηθήσει τις οικογένειες βετεράνων στη δωρεά σημαντικού αρχειακού υλικού στην Κρατική Βιβλιοθήκη της Βικτώριας, συμπεριλαμβανομένων των συλλογών Evelyn Hutt, Syd Grant, Alfred Huggins, Gil Easton και Henry Moran. Οι αναγνώστες που αναζητούν βοήθεια για τη δωρεά παρόμοιων αρχείων σε δημόσια αρχεία μπορούν να επικοινωνήσουν με τον Jim μέσω jimclaven@yahoo.com.au

Πηγή: neoskosmos-com

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ