Τουρκικές διεκδικήσεις: Είναι τελικά «για εσωτερική κατανάλωση»;

Πριν από μερικές εβδομάδες δόθηκαν στη δημοσιότητα στοιχεία που επιβεβαίωναν τον οικονομικό κατακερματισμό, κυρίως στην περιοχή του Βορειοανατολικού Αιγαίου.

Η σύγχρονη διοικητική λογική επιτάσσει ότι, μετά από μια τέτοια διαπίστωση, οφείλει να ακολουθήσει μια ουσιαστική ανάλυση, ώστε να εντοπιστούν τα πραγματικά αίτια και να υπάρξει, εφόσον είναι εφικτό, σταδιακή αντιμετώπισή τους. Είναι άλλωστε γνωστό ότι στη χώρα μας τα «θαύματα» πραγματοποιούνται μόνο στον θρησκευτικό χώρο.

Αντί αυτού, τα στοιχεία αυτά μετατράπηκαν απλώς σε εργαλείο στα χέρια ορισμένων τοπικών παραγόντων με πολιτικές φιλοδοξίες, και εκεί το ζήτημα ουσιαστικά «έκλεισε».

Έχει πλέον παγιωθεί στην αντίληψη μεγάλου μέρους των πολιτών η πεποίθηση ότι το ζήτημα της διχοτόμησης του Αιγαίου έχει ήδη κλείσει υπέρ της γειτονικής χώρας και ότι απομένει μόνο η επικοινωνιακή του διαχείριση.

Το πρώτο στάδιο μιας τέτοιας επικοινωνιακής διαχείρισης είναι η περιθωριοποίηση εκείνων των λίγων φωνών που τολμούν να εκφράσουν διαφορετική άποψη, ιδίως όταν αυτή υπερασπίζεται τα ελληνικά συμφέροντα. Ένας ολόκληρος μηχανισμός δημοσιογραφικής πίεσης, από μέσα μεγάλης ή μεσαίας εμβέλειας, αναπαράγει το φοβικό ερώτημα: «Δηλαδή να πάμε σε πόλεμο;». Ωστόσο, για να οδηγηθεί κανείς σε πολεμική σύγκρουση, προηγούνται πάντα διπλωματικά και στρατιωτικά στάδια.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

Με αυτόν τον τρόπο, σημαντικό μέρος της κοινής γνώμης, κυρίως στον κεντρικό κορμό της χώρας, έχει πειστεί ότι το Ανατολικό Αιγαίο δεν αποτελεί ζήτημα ιδιαίτερης σημασίας και ότι, προκειμένου να αποφευχθεί μια σύγκρουση, μπορεί να γίνει αποδεκτή μια παραχώρηση, η οποία βαφτίζεται «συγκυριαρχία».

Δεν ευσταθεί ούτε το επιχείρημα περί «εσωτερικής κατανάλωσης» από την πλευρά της γειτονικής χώρας. Η ίδια η πραγματικότητα έχει αποδείξει το αντίθετο, για όσους επιθυμούν πραγματικά να το διαπιστώσουν.

Υπάρχει σαφής πολιτική απόφαση και σταθερή βούληση της Τουρκίας ήδη από το 1974 να προχωρήσει σε μια σειρά στρατηγικών «ρυθμίσεων». Ήδη έχουν προηγηθεί η Βόρεια Κύπρος, η Βόρεια Συρία και το Κουρδιστάν, ενώ σήμερα κατά τους γνωστούς αναλυτές της «εσωτερικής κατανάλωσης», με ελάχιστες θαρραλέες εξαιρέσεις επόμενος στόχος φαίνεται να είναι η παραχώρηση χρήσης του Ανατολικού Αρχιπελάγους.

Οι δύο χώρες, ως μέλη της Ατλαντικής Συμμαχίας, δεν μπορούν να οδηγηθούν εύκολα σε άμεση πολεμική σύγκρουση. Έτσι, η μία πλευρά επιλέγει να δηλώνει ακόμη και στο κοινοβούλιο της ότι το μισό Αιγαίο της ανήκει, ενώ η Ελλάδα περιορίζεται στην αποστολή επιστολών διαμαρτυρίας, την ίδια στιγμή που διαμορφώνονται συνθήκες αυξανόμενης οικονομικής εξάρτησης από τη γείτονα χώρα, με «δούρειο ίππο» τον τουρισμό.

Στο επίκεντρο του προβλήματος, αυτή την κρίσιμη στιγμή, βρίσκεται το λεγόμενο αμυντικό ή αποτρεπτικό δόγμα. Στην πράξη, όμως, δεν είναι ούτε αμυντικό ούτε αποτρεπτικό· είναι ουσιαστικά υποχωρητικό. Πρόκειται για ένα δόγμα που εφαρμόζεται, με διαφορετικές μορφές, από όλες τις κυβερνήσεις μετά το 1996.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

Σήμερα, τα νησιά βρίσκονται ουσιαστικά σε καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης, ενώ σημαντικό μέρος των οπλικών τους συστημάτων έχει «παραχωρηθεί» για τις ανάγκες του ουκρανικού στρατού.

Η τελευταία ουσιαστική πολιτική και στρατιωτική μάχη για το θέμα αυτό δόθηκε το 2017 από τον Στρατηγό Αλκιβιάδης Στεφανής, ο οποίος, αντιλαμβανόμενος την επερχόμενη κατάσταση, πρότεινε στο τέλος της διακλαδικής άσκησης την ενίσχυση της παλλαϊκής άμυνας, εξηγώντας ότι μια τέτοια επιλογή θα καθιστούσε άμεσα σαφείς τις προθέσεις της χώρας προς τον αντίπαλο.

Το λεγόμενο «δόγμα Στεφανή» δεν έγινε αποδεκτό. Ο ίδιος αποστρατεύτηκε και σήμερα υπηρετεί ως πολιτικός διοικητής του Άγιον Όρος.

Ωστόσο, τα βασικά στοιχεία αυτής της στρατηγικής Στεφανή παραμένουν επίκαιρα και μπορούν να τεθούν άμεσα σε εφαρμογή χωρίς ιδιαίτερο οικονομικό κόστος — υπό την προϋπόθεση ότι το πολιτικό δόγμα δεν θα παραμείνει υποχωρητικό και δεν θα καταλήξει ξανά στο γνώριμο ερώτημα: «Και τι έπρεπε να κάνουμε; Να πηγαίναμε σε πόλεμο;» Άλλωστε η παλλαϊκή άμυνα αποτελεί ένα ασφαλές “παράθυρο” στο θέμα αποστρατιωτικοποίηση κάτι που κάνει με επιτυχία άλλωστε από το 1974 η γειτονική χώρα ψάχνοντας ή “ανοίγοντας” παράθυρα διεκδίκησης εκεί που είτε υπάρχουν είτε δεν υπάρχουν!

Βρισκόμαστε ίσως στην τελευταία ευκαιρία, κυριολεκτικά «στο και πέντε», για την εφαρμογή ενός ουσιαστικού αποτρεπτικού δόγματος. Στη συνέχεια, οι εμπορικές συμφωνίες μεταξύ των δύο χωρών μπορούν να συνεχιστούν κανονικά, προς όφελος και των δύο πλευρών, αλλά και του Ανατολικού Αιγαίου  χωρίς να προηγηθεί παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, χωρίς απώλεια θαλάσσιων ζωνών και χωρίς να οδηγηθούν σταδιακά οι κάτοικοι σε απομάκρυνση.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ

Μια τέτοια απομάκρυνση, άλλωστε, ήδη συντελείται, με βασικό μοχλό την οικονομική αποδυνάμωση της περιοχής — είτε αυτή είναι πραγματική είτε τεχνητά κατασκευασμένη.

Πάνος Τσινοπουλος
Σύμβουλος επικοινωνίας και Μάρκετινγκ

Κάτοικος Ανατολικού Αρχιπελάγους